โรคเกาต์ Gouty Arthritis 痛风

โรคเกาต์ Gouty Arthritis  痛风

โรคเกาต์ เป็นโรคข้ออักเสบที่เกิดจากผลึกของ Monosodium Urate Monohydrate ตกตะกอนในข้อ ซึ่งมีผลมาจากกรดยูริก ซึ่งเป็นผลผลิตของกระบวนการเมตาบอลิสซั่มของสารพิวรีน (Purene metabolism) สูงมากจนตกตะกอนเป็นผลึกของยูเรทสะสมตามข้อต่อเนื้อเยื่อ รอบ ๆ ข้อและไต ทำให้พบผลึกนี้ในเม็ดเลือดขาวของน้ำไขข้อจากการเจาะข้อที่กำลังอักเสบ ถ้าผู้ป่วยไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง คือ การรักษาอาการอักเสบของข้อร่วมกับการลดกรดยูริกในเลือด ผลึกของ Monosodium Urate Monohydrate จะสะสมตามเนื้อเยื่อรอบ ๆ ข้อ ทำให้เกิดเป็นปุ่ม Tophi อาจแตกออกมาเป็นลักษณะน้ำข้นๆ สีขาวขุ่น คล้ายยาสีฟันหรือเต้าหู้  กรดยูริกอาจตกตะกอนที่ทางเดินปัสสาวะเกิดเป็นก้อนนิ่วและตกตะกอนที่เนื้อเยื่อของไตทำให้ ไตวายเรื้อรัง ตลอดจนเกิดภาวะทุพพลภาพ ภาวะกรดยูริกสูง เป็นผลจากปัจจัยทางกรรมพันธุ์และปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ ที่มีผลทำให้อาการของเกาต์เกิดรุนแรง คือ น้ำหนักตัวที่มากเกินไป การบริโภคแอลกอฮอล์อย่างต่อเนื่อง  การใช้ยาขับปัสสาวะ ฯลฯ

การรักษาโรคเกาต์ของแพทย์แผนปัจจุบัน จึงประกอบไปด้วยการรักษาอาการข้ออักเสบ และการลดระดับยูริกเลือดเพื่อป้องกันการเกิดภาวะไตวาย รวมทั้งการแนะนำให้ผู้ป่วยตระหนักถึงความจำเป็นอย่างยิ่งของพฤติกรรมสุขภาพที่ถูกต้อง เช่น การมีน้ำหนักตัวที่เหมาะสม การออกกำลังกายพอเหมาะ หลีกเลี่ยงปัจจัยที่กระตุ้นการอักเสบฉับพลันของข้อ (Acute Gouty Arthritis) โดยการดื่มน้ำให้พอเพียง หลีกเลี่ยงอาหารที่มีพิวรีนสูง หลีกเลี่ยงการบาดเจ็บ ฯลฯ


สาเหตุและกลไกการเกิดโรคตามทฤษฎีการแพทย์แผนจีน ในระยะแรกเจิ้งชี่ยังไม่ถูกรบกวน ภาวะหยางเกิน และระยะท้ายตับและไตพร่องทำให้สารจำเป็น (Essence) และเลือดพร่องส่งผลให้การหล่อเลี้ยงเอ็น กระดูก ไม่เพียงพอ และเส้นลมปราณติดขัด เกิดเป็นความชื้น (damp-turbidity) ภายในร่างกาย นอกจากนี้สาเหตุจากม้ามพร่องทำให้แลกเปลี่ยนและลำเลียงอาหารได้ไม่ดีทำให้เกิดการตกค้างเป็นเสมหะภายในร่างกาย

การกระทบของเสียชี่ คือ ลม เย็น ความชื้นหรือความร้อน การดื่มแอลกอฮอล์ การรับประทานอาหารที่ไม่ถูกต้อง การบาดเจ็บต่อข้อต่างๆ จะกระตุ้นให้เสมหะสลายเข้าสู่ข้อกระดูกและส่วนต่างๆในร่างกาย เกิดการอุดตันเส้นลมปราณ ชี่และการไหลเวียนเลือดติดขัด เกิดอาการอักเสบอย่างมาก อาจแบ่งสาเหตุเป็น ลม-ชื้น, เย็น-ชื้น, ชื้น-ร้อน เสียชี่รุกรานร่างกายเป็นระยะเวลานานจะก่อให้เกิดเป็นความร้อนร่วมด้วย จึงแบ่งสาเหตุออกได้เป็น

bi จาก ลม-ชื้น-ร้อน เกิดภาวะอุดตันของเส้นลมปราณ และ

bi จากชื้นร้อน เลือดคั่ง ชี่ติดขัดเป็นระยะเวลานานก่อให้เกิดข้ออักเสบ ข้อผิดรูป ปุ่มงอกและทำลาย Zang-fu เกิดอันตรายถึงแก่ชีวิตได้ คือ มีการลุกลามจาก Acute Gouty Arthritis เป็น Chronic Gouty Arthritis

 
การรักษา แบ่งตามระยะต่างๆ
ระยะข้ออักเสบเฉียบพลันจาก “ลม-ชื้น-ร้อน” (wind-damp-heat) หรือ bi จาก “ลม-ชื้น-ร้อน” ต้องขจัดความร้อน ทะลวงเส้นลมปราณ

ระยะข้ออักเสบเรื้อรัง มักเป็น bi จาก “ลม-เย็น-ชื้น” (wind-cold-damp) เสมหะอุดตัน ตับและไตพร่อง ศาสตร์แพทย์แผนจีนมักใช้การฝังเข็มร่วมกับสมุนไพรจีน โดยมุ่งรักษาอาการขณะอักเสบและรักษาต้นเหตุต่าง ๆ ไล่ลม ขจัดชื้น ขับไล่ความร้อนความเย็น สลายล้างเสมหะ สลายเลือดคั่ง ทะลุทะลวงเส้นลมปราณที่ติดขัด กระตุ้นชี่ให้เดินสะดวก บำรุงตับ ไต และม้าม

1) Bi จาก ลม-ชื้น-ร้อน
อาการอักเสบเฉียบพลัน มักเกิดเวลากลางคืน มีไข้ร่วม กระหายน้ำ แน่นหน้าอก
ปวดหัว เหงื่อออก ปัสสาวะเข้ม ท้องผูก  ลิ้น มีฝ้าเหลืองหนา ชีพจรลื่นและเร็ว

2) Bi จาก ลม-เย็น-ชื้น
ข้อบวม อักเสบ เคลื่อนไหวข้อลำบาก มีก้อน Tophi  ลิ้นมีฝ้าขาว  ชีพจรเล็ก-ตึง
ถ้าเสียชี่เป็นลมมาก ตำแหน่งข้อที่อักเสบจะเปลี่ยน ถ้าเสียชี่เป็นความเย็นมาก จะปวด
อักเสบมากและเป็นเฉพาะบางที่ ถ้าความชื้นมาก ข้อจะหนัก ไม่เปลี่ยนตำแหน่ง ร่วมกับอาการชาร่วมด้วย

3) Bi จากเสมหะอุดตัน
เป็นระยะข้ออักเสบเรื้อรัง ข้อผิดรูป มีก้อน Tophi มากจนทะลุออกมา ผิวหนังเปลี่ยนสี  ลิ้นซีดและใหญ่หรือเป็นสีม่วงคล้ำ ฝ้าขาวบางหรือหนา ชีพจรตึง หรือลึก และหยาบ มีตำรับยาสมุนไพรจีนต่าง ๆ หลายตำรับสำหรับ Bi แต่ละชนิด

 

การรักษาด้วยการฝังเข็มและรมยา
หลักการรักษา: ทะลวงเส้นลมปราณที่ติดขัด และเพื่อคลายความเจ็บปวด







Bi ชนิด ลม-เย็น-ชื้น ใช้ฝังเข็ม ร่วมกับการรมยา

Bi ชนิด ลม-ชื้น-ร้อน ฝังเข็มโดยไม่รมยา

Bi ระยะเรื้อรังมาก ๆ  ขาดเจิ้งชี่ รักษาโดยรมยา

Bi ระยะอักเสบฉับพลัน กระตุ้นเข็มแบบระบาย

Bi ระยะยังไม่อักเสบ  กระตุ้นเข็มแบบบำรุง 



จุดหลัก:  โดยเลือกจุดฝังเข็มที่สัมพันธ์กับข้อที่อักเสบ

การฝังเข็มหู
จุดฝังเข็มที่มีความสัมพันธ์กับข้อที่อักเสบ 


อ่านข้อมูลเพิ่มเติม

ฝังเข็มเจ็บไหม อันตรายหรือไม่

การรมยาด้วยศาสตร์การแพทย์แผนจีน

ฝังเข็มรักษาโรคได้อย่างไร ?