ปวดกระเพาะอาหารเป็น ๆ หาย ๆ การฝังเข็มแพทย์แผนจีนช่วยบรรเทาอาการและฟื้นฟูการทำงานของกระเพาะอาหาร"

ปัจจุบันผู้คนมีวิถีชีวิตที่เร่งรีบ รับประทานอาหารไม่เป็นเวลา มีความเครียดสูง รวมถึงการรับประทานอาหารรสจัด ของทอด หรือดื่มกาแฟเป็นประจำ ล้วนเป็นปัจจัยที่ทำให้เกิดปัญหากระเพาะอาหารได้ง่าย

อาการที่พบบ่อย ได้แก่ ปวดบริเวณกระเพาะอาหาร(ยอดอกหรือลิ้นปี่) แน่นท้อง อาหารไม่ย่อย กรดไหลย้อน คลื่นไส้ และเบื่ออาหาร หากอาการเหล่านี้เกิดขึ้นซ้ำ ๆ หรือเป็นเรื้อรัง ควรได้รับการตรวจและรักษาจากผู้เชี่ยวชาญ

ทำไมจึงเกิดอาการปวดกระเพาะอาหาร?

ในทางการแพทย์แผนปัจจุบัน อาการปวดกระเพาะอาจเกิดจากโรคกระเพาะอาหารอักเสบ แผลในกระเพาะอาหาร โรคกรดไหลย้อน หรือภาวะอาหารไม่ย่อย

ส่วนในศาสตร์การแพทย์แผนจีน อาการปวดกระเพาะอาหาร เกี่ยวข้องกับ ความผิดปกติของม้ามและกระเพาะอาหาร ซึ่งเกิดจากความเครียด การรับประทานอาหารไม่เหมาะสม การรับประทานมากเกินไป ภาวะม้ามและกระเพาะอ่อนแอ หรือความไม่สมดุลของความเย็นและความร้อนในร่างกาย

การรักษาด้วยแพทย์แผนจีนไม่ได้มุ่งเพียงบรรเทาอาการปวด แต่ยังช่วยปรับสมดุลการทำงานของระบบย่อยอาหารและส่งเสริมการทำงานของกระเพาะอาหารและม้ามตามหลักการแพทย์แผนจีน เพื่อลดการกลับมาเป็นซ้ำของอาการ

การฝังเข็มช่วยบรรเทาอาการปวดกระเพาะได้อย่างไร?

การฝังเข็มโดยกระตุ้นจุดฝังเข็มที่เหมาะสมตามการวินิจฉัยของแพทย์แผนจีน เพื่อปรับสมดุลของระบบประสาทอัตโนมัติ ส่งเสริมการทำงานของกระเพาะอาหารและลำไส้ เพิ่มการไหลเวียนของชี่และเลือดบริเวณกระเพาะอาหาร และช่วยลดอาการหดเกร็งของกล้ามเนื้อกระเพาะอาหาร ส่งผลให้การทำงานของระบบย่อยอาหารดีขึ้น

จุดฝังเข็มที่นิยมใช้ ได้แก่
• จงหว่าน (中脘CV12) : อยู่บริเวณกึ่งกลางระหว่างลิ้นปี่กับสะดือ ช่วยบรรเทาอาการปวดกระเพาะ แน่นท้อง และปรับสมดุลการทำงานของกระเพาะอาหาร
• จู๋ซานหลี่ (足三里ST36) : อยู่ใต้หัวเข่า 3 ชุ่นหรือประมาณ 4 นิ้วมือ และห่างจากขอบกระดูกหน้าแข้งด้านนอกประมาณ 1 ชุ่น เป็นจุดสำคัญในการเสริมการทำงานของม้ามและกระเพาะอาหาร ช่วยกระตุ้นการย่อยอาหาร
• เน่ยกวน (内关PC6) : อยู่เหนือรอยพับข้อมือด้านในประมาณ 2 ชุ่นหรือประมาณ 3 นิ้วมือ ระหว่างเส้นเอ็น 2 เส้น ช่วยบรรเทาอาการคลื่นไส้ ไม่สบายท้อง และกรดไหลย้อน
• เหลียงชิว (梁丘ST34) : อยู่เหนือขอบบนของกระดูกสะบ้าหัวเข่าประมาณ 2 นิ้วมือ ช่วยบรรเทาอาการปวดกระเพาะอาหารเฉียบพลัน

การเลือกจุดฝังเข็มจะขึ้นอยู่กับการวินิจฉัยตามหลักแพทย์แผนจีน รวมถึงลักษณะอาการและสาเหตุของโรคของผู้ป่วยแต่ละราย จึงอาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล

จุดนวดที่สามารถกดเองได้ที่บ้าน นอกจากการฝังเข็มแล้ว ยังสามารถกดจุดเพื่อช่วยบรรเทาอาการได้ ดังนี้

1. จุดจู๋ซานหลี่ (足三里ST36)

ใช้นิ้วหัวแม่มือกดนวดประมาณ 1–2 นาที จนรู้สึกตึงหรือเมื่อยเล็กน้อย โดยสามารถกดสลับทั้งสองข้าง



2. จุดจงหว่าน (中脘CV12)

วางฝ่ามือบนบริเวณลิ้นปี่ แล้วนวดเป็นวงกลมตามเข็มนาฬิกาประมาณ 3–5 นาที เพื่อช่วยกระตุ้นการทำงานของกระเพาะอาหารและบรรเทาอาการแน่นท้อง



3. จุดเน่ยกวน (内关PC6)

กดจุดประมาณ 1–2 นาที ช่วยลดอาการคลื่นไส้ อึดอัดแน่นหน้าอก และไม่สบายบริเวณกระเพาะอาหาร



แนะนำให้นวดวันละ 1–2 ครั้ง โดยควรทำหลังรับประทานอาหารประมาณ 1 ชั่วโมง และหลีกเลี่ยงการกดหน้าท้องทันทีหลังรับประทานอาหาร

คำแนะนำในการดูแลตนเอง
• รับประทานอาหารให้ตรงเวลา
• หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารมากเกินไป
• ลดอาหารรสจัด ของทอด และเครื่องดื่มที่ระคายเคืองกระเพาะอาหาร
• เคี้ยวอาหารให้ละเอียด รับประทานอาหารช้าๆ
• พักผ่อนให้เพียงพอ และหลีกเลี่ยงการนอนดึก
• ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
• จัดการความเครียด เพื่อลดผลกระทบต่อระบบทางเดินอาหาร

ข้อควรระวัง
หากมีอาการปวดบริเวณลิ้นปี่หรือกระเพาะอาหารต่อเนื่อง เป็นซ้ำบ่อย หรือมีอาการร่วม เช่น อุจจาระสีดำ อาเจียนเป็นเลือด น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ หรืออาเจียนรุนแรง ควรรีบพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุและรับการรักษาที่เหมาะสม

การฝังเข็มแพทย์แผนจีนเป็นอีกหนึ่งทางเลือกในการดูแลผู้ป่วยที่มีอาการปวดกระเพาะ อาหารไม่ย่อย และอาการไม่สบายจากความผิดปกติของระบบทางเดินอาหารบางชนิด โดยมีหลักการช่วยปรับสมดุลการทำงานของม้ามและกระเพาะอาหาร ร่วมกับการบรรเทาอาการปวด ท้องอืด และอาหารไม่ย่อย เมื่อควบคู่กับการรับประทานอาหารที่เหมาะสมและการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ก็จะช่วยส่งเสริมสุขภาพของระบบทางเดินอาหารได้อย่างมีประสิทธิภาพ

______________________________________________

บทความโดย
แพทย์จีน หลิน ยู่ว เซิง
林育昇 中医师
TCM. Dr. Peter Lin
เลขที่ใบประกอบโรคศิลปะ พจ.1835
แผนกฝังเข็ม
คลินิกการประกอบโรคศิลปะ สาขาการแพทย์แผนจีนหัวเฉียว