อาการปวดข้อมือคุณแม่ Mommys Wrist เพราะมือที่ดูแลลูกก็ควรได้รับการดูแลเช่นกัน

 “อุ้มลูกก็เจ็บ…ให้นมก็เจ็บ…เปิดขวดน้ำยังเจ็บเลย”

คุณพ่อคุณแม่ที่ต้องดูแลลูก หลายท่านอาจมีอาการปวดบริเวณข้อมือช่วงโคนนิ้วหัวแม่มือซึ่งจะมีอาการชัดเจนขึ้นเมื่อทำกิจกรรมที่ต้องใช้ข้อมือเช่นอุ้มลูก บิดผ้า หรือเปิดขวดน้ำซึ่งอาการเหล่านี้เป็นอาการบ่งบอกของโรคปลอกหุ้มเอ็นข้อมืออักเสบ (De Quervain’s tenosynovitis) หรือที่เรียกกันว่าอาการปวดข้อมือคุณแม่(Mommy’s Wrist หรือ Mommy’s Thumb)นั่นเอง

สาเหตุของโรคอาจเกี่ยวข้องกับหลายปัจจัย โดยมักเกิดจากการเคลื่อนไหวการใช้งานของนิ้วหัวแม่มือและบริเวณข้อมือซ้ำๆจากการอุ้มประคองลูกเป็นเวลานาน การอุ้มยกเด็กขึ้นลงจากเปลบ่อยๆส่งผลต่อเส้นเอ็นที่ควบคุมการเคลื่อนไหวของนิ้วหัวแม่มือโดยเฉพาะเส้นเอ็นAbductor Pollicis Longus (APL) และ Extensor Pollicis Brevis (EPB)เกิดการเสียดสีมากขึ้นทำให้ปลอกเส้นเอ็นเกิดการหนาตัวและกดทับเส้นเอ็นที่อยู่ภายในจนเกิดการอักเสบที่บริเวณดังกล่าว[1] 

อาการแบบไหนที่ควรสงสัยว่าเป็น “ข้อมือคุณแม่”?

 1. ปวดบริเวณข้อมือด้านโคนนิ้วหัวแม่มือ บางรายอาจมีอาการปวดร้าวไปที่บริเวณแขนท่อนปลายหรือปลายนิ้วหัวแม่มือ

2. ปวดมากขึ้นเมื่อขยับนิ้วหัวแม่มือหรือข้อมือ เช่น อุ้มลูก หยิบของ บิดฝาขวด เปิดประตูหรือยกของ

3.อาการปวดลดลงเมื่อพักการใช้งานหรือใส่อุปกรณ์ช่วยพยุงข้อมือ[2]

บทบาทของการแพทย์แผนจีนต่อการรักษา “ข้อมือคุณแม่”

ในมุมมองของการแพทย์แผนจีนอาการปวดข้อมือของโรคปลอกหุ้มเอ็นข้อมืออักเสบถูกจัดอยู่ในประเภทการบาดเจ็บของเส้นเอ็น ( 伤筋 ) โดยคุณแม่หลังคลอดร่างกายกำลังอยู่ในช่วงฟื้นฟูขณะเดียวกันต้องใช้แขนและข้อมือซ้ำ ๆ ในการดูแลทารก ทำให้การไหลเวียนของชี่และเลือดติดขัดหรือคุณแม่บางรายมีภาวะพร่องของชี่และเลือดหลังคลอดร่วมกับปัจจัยความเย็นความชื้นมากระทบเกิดเป็นภาวะการอุดกั้นของเส้นลมปราณที่ก่อให้เกิดอาการปวดขึ้น[3]

จุดฝังเข็มที่ใช้ในการรักษา

ในทางการแพทย์แผนจีนการฝังเข็มมีเป้าหมายเพื่อช่วยลดอาการปวดและปรับการทำงานของระบบไหลเวียนของชี่และเลือดที่ติดขัด โดยแพทย์แผนจีนจะเลือกจุดตำแหน่งตามอาการบนเส้นลมปราณที่เกี่ยวข้องและตามสภาพร่างกายของแต่ละบุคคลโดยจุดฝังเข็มที่ใช้บ่อยได้แก่[4]

1.จุด LieQue (列缺 LU7)

ตำแหน่ง: อยู่เหนือรอยพับข้อมือ 1.5 ชุ่น ตรงรอยบุ๋มเหนือ styloid process ของกระดูก radius 



2.จุดHeGu (合谷LI4)
ตำแหน่ง: อยู่หลังมือระหว่างกระดูก metacarpal ที่ 1 และ 2 ระดับ กึ่งกลางกระดูก metacarpal ที่ 2



3.จุดYangXi (阳溪LI5) 

ตำแหน่ง: อยู่หลังข้อมือ กำมือชูนิ้วหัวแม่มือขึ้นจุดนี้อยู่ตรงปลายรอยพับข้อมือด้าน radial ตรง

รอยบุ๋มระหว่างเอ็นของกล้ามเนื้อ extensor pollicis longus กับเอ็นของกล้ามเนื้อ extensor pollicis brevis



4.จุด WaiGuan (外关 SJ5)

ตำแหน่ง: เหนือเส้นข้อมือด้านนอก2ชุ่น ระหว่างกระดูกแขนทั้งสอง




5.จุด ShouSanLi (手三里 LI10)

ตำแหน่ง: อยู่ด้าน radial ของหลังแขน บนแนวเส้นต่อระหว่างจุดYangxi(阳溪LI5) กับจุดQuchi(曲池LI11) อยู่ต่ำกว่าข้อศอกลงมา 2 ชุ่น




อ้างอิง

[1] Satteson E, Tannan SC. De Quervain Tenosynovitis. [Updated 2023 Jul 17]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 Jan-. Available from: nih.gov

[2] Wongsa Y, Rueangwuttisakulchai T. Exercise therapy for De Quervain’s disease. Siriraj Med Bull. 2018;11(3):216-225.

[3] Liang F, Wang H, editors. Acupuncturology. 4th ed. Beijing: China Press of Traditional Chinese Medicine; 2016. p. 279-280.

[4] Department for Development of Thai Traditional and Alternative Medicine. Acupuncture and moxibustion. Vol. 1. Bangkok: Printing Office of the War Veterans Organization of Thailand; 2008. p.85-180.

______________________________________________

บทความโดย
แพทย์จีน สุกัญญา เลิศนิมิตพันธ์ (หมอจีน โจว เยว่ หง)
周月虹 中医师
TCM. Dr. Sukanya Lertnimitphun (Zhou Yue Hong)
ใบประกอบโรคศิลปะ พจ.1445
แผนกฝังเข็ม
คลินิกการประกอบโรคศิลปะ สาขาการแพทย์แผนจีนหัวเฉียว สำนักงานใหญ่ กรุงเทพฯ