การรักษาเอ็นข้อมืออักเสบฝั่งนิ้วก้อยด้วยการฝังเข็ม

เอ็นข้อมืออักเสบฝั่งนิ้วก้อยเป็นอาการที่พบได้บ่อยในกลุ่มโรคข้อมืออาการหนึ่ง สามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ โดยภาวะที่พบบ่อยมักเกิดจากการบาดเจ็บเรื้อรังหรือเฉียบพลัน 3 แบบ ได้แก่ 

1. เส้นเอ็นของกล้ามเนื้อ Extensor carpi ulnaris (ECU)  ทำหน้าที่กระดกและบิดข้อมือไปทางนิ้วก้อย  การทำท่าเดิมซ้ำๆ เช่น บิดผ้า พิมพ์คอม กวาดบ้าน กีฬาแบดมินตัน เทนนิส ทำให้เกิดการบาดเจ็บตึงรั้งที่เอ็นกล้ามเนื้อมัดนี้
2. เส้นเอ็นของกล้ามเนื้อ Flexor carpi ulnaris (FCU) ทำหน้าที่งอข้อมือลงและบิดข้อมือไปทางนิ้วก้อย หากใช้งานข้อมือในท่าเดิมซ้ำๆ เช่น การสับ ทุบ ใช้กรรไกรตัดกิ่งไม้ การใช้เม้าส์ การสะบัดข้อมือบ่อยๆ ทำให้เส้นเอ็นของกล้ามเนื้อมัดนี้บาดเจ็บ
3. กลุ่มกระดูกอ่อนและเอ็นยึดรูปสามเหลี่ยม (TFCC)  เป็นโครงสร้างที่ทำหน้าที่หมอนรองกระดูกข้อมือคอยรองรับแรงกระแทกจากการใช้งานข้อมือและแขน การบาดเจ็บส่วนนี้เกิดขึ้นได้หลายสาเหตุ เช่น หกล้มแล้วใช้ข้อมือยันกระแทกพื้น หรือข้อมือถูกบิดกระชากอย่างรุนแรง ทำให้กระดูกอ่อนฉีกขาดได้ อีกสาเหตุหนึ่งคือการเสื่อมสภาพตามอายุ
อาการของทั้งสามภาวะ มักมีความคล้ายคลึงกันคือมีอาการปวดบริเวณข้อมือฝั่งนิ้วก้อย อาจมีบวมเล็กน้อย 

การวินิจฉัย วินิจฉัยได้โดยการทดสอบดังนี้

ECU	FCU	TFCC
ECU synergy test กางนิ้วแล้วกระดกข้อมือสู้แรงแล้วมีอาการเจ็บ	Resisted wrist flexion งอข้อมือลงต้านแรงแล้วเจ็บ	มีอาการกดแล้วปวดบริเวณ TFCC อย่างชัดเจน หรือเจ็บข้อมือเมื่อเท้าแขนดันพื้น ใช้มือยันตัวลุกขึ้นยาก รู้สึกข้อมือหลวม ไม่มีแรง เวลาถือของแล้วสั่น

มีอาการกดแล้วปวดบริเวณ TFCC อย่างชัดเจน หรือเจ็บข้อมือเมื่อเท้าแขนดันพื้น ใช้มือยันตัวลุกขึ้นยาก รู้สึกข้อมือหลวม ไม่มีแรง เวลาถือของแล้วสั่น

มุมมองในศาสตร์การแพทย์แผนจีน 

     ในทางการแพทย์แผนจีนมองว่าเป็นการบาดเจ็บของเส้นเอ็น เลือดและชี่ติดขัด ทำให้เกิดอาการปวด บวม และส่งผลต่อการเคลื่อนไหวของเส้นเอ็น กล้ามเนื้อและข้อต่อ จัดอยู่ในกลุ่มโรค “ซางจิน （伤筋病） แปลว่าเส้นเอ็นบาดเจ็บ เมื่อพิจารณาตามแนวการกระจายของทฤษฎีเส้นลมปราณเอ็น （经筋） อาการบาดเจ็บของเอ็นข้อมือฝั่งนิ้วก้อย มักเกิดจากความผิดปกติของเส้นลมปราณเอ็นมือไท่หยาง （手太阳经筋） และเส้นลมปราณเอ็นมือเส้าอิน（手少阴经筋）    หากเกิดความผิดปกติที่เส้นลมปราณเอ็นมือไท่หยาง ผู้ป่วยจะมีอาการบาดเจ็บที่ ECU หรือ TFCC มักมีจุดกดเจ็บบริเวณจุดหยางกู่ （阳谷穴） หรือบริเวณจุดหย่างเหล่า（养老穴） หากมีความผิดปกติที่เส้นลมปราณเอ็นมือเส้าอิน ผู้ป่วยจะมีการอาการบาดเจ็บที่ FCU และมักมีจุดกดเจ็บบริเวณจุดทงหลี่ （通里穴） 

การรักษาด้วยการฝังเข็ม 

เน้นการรักษาที่ตำแหน่งเอ็น และตามเส้นลมปราณเอ็น（经筋）ที่ผิดปกติ

• การบาดเจ็บของ ECU เลือกใช้จุดหยางกู่（阳谷穴） หรือหาจุดกดเจ็บที่อยู่บนแนวเส้นลมปราณมือไท่หยาง （手太阳小肠经） 
• การบาดเจ็บของ FCU เลือกใช้จุดทงหลี่（通里穴）หรือจุดอินซี（阴郗穴） หรือหาจุดกดเจ็บที่อยู่บนแนวเส้นลมปราณมือเส้าอิน （手少阴心经） 
• การบาดเจ็บของ TFCC เลือกใช้จุดหย่างเหล่า （养老穴）จุดหยางฉือ（阳池穴）หรือจุดกดเจ็บอื่นในบริเวณใกล้เคียง 


ตัวอย่างกรณีการรักษาเอ็นข้อมืออักเสบฝั่งนิ้วก้อย

ข้อมูลผู้ป่วย 

รหัสผู้ป่วย : HN 028xxx     เพศหญิง 

วันที่เข้ารับการรักษา 20/6/2569

อาการสำคัญ : ปวดข้อมือด้านนิ้วก้อยฝั่งขวามา 2เดือน

อาการปัจจุบัน : มีอาการปวดข้อมือด้านนิ้วก้อยของมือขวามาเป็นเวลา 2 เดือน ไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด บริเวณข้อมือฝั่งนิ้วก้อยมีอาการบวมเล็กน้อย อาการปวดชัดเจนมากขึ้นเมื่อหมุนข้อมือเข้าด้านใน เจ็บชัดเจนเมื่อบิดกุญแจหรือบิดลูกบิดประตู ไม่มีอาการมืออ่อนแรง

ประวัติการเจ็บป่วยในอดีต : ปฎิเสธประวัติโรคประจำตัวและ ประวัติการแพ้ยา แพ้อาหาร

การวินิจฉัยโรค : เป็นภาวะเอ็นข้อมืออักเสบ (ECU Tendinopathy )

การรักษาด้วยการฝังเข็ม  : จุดสำคัญที่ใช้คือจุดหยางกู่ （阳谷）ฝังแบบเหอกู่ชื่อ （合谷刺）และหาจุดกดเจ็บบนเส้นลมปราณเอ็นมือไท่หยาง （手太阳经筋）ซึ่งอยู่บริเวณแนวกล้ามเนื้อ Extensor carpi ulnaris  ใช้กระตุ้นไฟฟ้าเป็นเวลา 20 นาที  แนะนำให้ผู้ป่วยทำท่าบริหารกล้ามเนื้อแขนส่วนปลายเพื่อยืดคลายกล้ามเนื้อร่วมด้วย 

รักษาครั้งที่ 2 วันที่ 28/6/2569

อาการปวดลดลง จะปวดเมื่อบิดข้อมือ ยังบวมอยู่เล็กน้อย

รักษาครั้งที่ 3 วันที่ 5/7/2569

อาการปวดเท่ากับครั้งที่แล้ว 

รักษาครั้งที่ 4 วันที่ 19/7/2569

อาการปวดน้อยลงมาก ไม่บวมแล้ว

รักษาครั้งที่ 5 วันที่ 2/8/2569

แทบไม่มีอาการปวดเลย จะมีอาการเป็นบางครั้งเมื่อออกแรงบิดขึ้นมือ ไม่มีอาการบวมแล้ว

 สรุปผลการรักษา อาการเส้นเอ็นข้อมือฝั่งนิ้วก้อยอักเสบบางรายอาจไม่มีสาเหตุแน่ชัด ส่วนใหญ่มักเกิดจากการใช้งานในชีวิตประจำวันที่ต้องทำอิริยาบถเดิมซ้ำๆ เป็นเวลานาน ทำให้กล้ามเนื้อแขนส่วนปลายเกิดการหดตึง และทำให้เส้นเอ็นบาดเจ็บ การรักษาด้วยการฝังเข็มคำนึงถึงตำแหน่งของเส้นลมปราณเอ็นที่เกี่ยวข้อง เพื่อการวินิจฉัยและรักษาให้ตรงจุด การฝังเข็มนอกจากจะช่วยลดความตึงของกล้ามเนื้อแล้ว ยังช่วยลดบวม ลดอักเสบ ทำให้การเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อและข้อต่อกลับมาเป็นปกติ ทั้งนี้ควรแนะนำวิธีการดูแลตัวเองให้ผู้ป่วยด้วย เช่น หลีกเลี่ยงการบิดข้อมือซ้ำๆ หรือออกแรงยกของหนัก สามารถใช้อุปกรณ์ช่วยพยุงข้อมือในระหว่างการทำงานหรือการใช้งานข้อมือ และบริหารยืดกล้ามเนื้อแขนท่อนล่างเบาๆ

______________________________________________

บทความโดย
แพทย์จีน สิริลักษณา ทวีโชติช่วง (หมอจีน เว่ย หมิง จู)
魏明珠 中医师
TCM.Dr. Siriluksana Thaweechotchuang (Wei Ming Zhu)
เลขที่ใบประกอบโรคศิลปะ พจ. 681
แผนกฝังเข็ม
คลินิกการประกอบโรคศิลปะ สาขาการแพทย์แผนจีนหัวเฉียว สาขาศรีราชา จังหวัดชลบุรี