อย่ามองข้าม! อาการหูอื้อ มีเสียงดังในหู หรือการได้ยินลดลง การฝังเข็มตามหลักการแพทย์แผนจีนสามารถช่วยบรรเทาอาการของหูได้

หากคุณเคยได้ยิน “เสียงหึ่งๆ” “เสียงคล้ายจิ้งหรีด” หรือ “เสียงซือๆ” ในหูของคุณโดยเฉพาะเวลาอยู่ในที่เงียนสงบ เสียงจะยิ่งดังเป็นพิเศษ หรือรู้สึกการได้ยินลดลงเวลาพูดคุยกับผู้อื่นๆ ชอบเปิดเสียงโทรทัศน์ดังๆ นอกจากนี้อาจยังมีอาการแน่นหู เวียนศีรษะร่วมด้วย นี่คือสัญญาณเตือนของความผิดปกติของหูที่ควรให้ความสำคัญ

อาการที่พบบ่อย

• รู้สึกได้ยินเสียงหึ่งๆ เสียงจิ้งหรีด เสียงซือๆ หรือเสียงความถี่สูงในหูอย่างต่อเนื่อง
• หูอื้อ หรือมีเสียงในหูข้างเดียวหรือทั้งสองข้าง
• การได้ยินค่อยๆ ถดถอย เวลาที่พูดคุยกับผู้อื่นมักจะถามย้ำซ้ำๆ บ่อยๆ
• รู้สึกแน่นหรืออุดตันในหู
• มีอาการเวียนศีรษะหรือวิงเวียนร่วมด้วย
• คุณภาพการนอนหลับลดลง สมาธิลดลง

สาเหตุที่พบบ่อยที่ทำให้เกิดอาการมีเสียงในหูและการได้ยินลดลง

• การได้ยินลดลงด้วยภาวะหูเสื่อมตามอายุที่เพิ่มขึ้น
• อยู่ในที่มีเสียงดังเป็นเวลานาน
• ใช้หูฟังเสียงดัง
• ความเครียด นอนดึกพักผ่อนไม่เพียงพอ
• มีการติดเชื้อหรือการอักเสบในหู
• โรคน้ำในหูไม่เท่ากัน
• หูหนวกเฉียบพลัน
• มีประวัติโรคเรื้อรัง เช่น โรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน
ดังนั้น หากมีอาการเสียงในหู หรือการได้ยินลดลงอย่างเฉียบพลัน ควรรีบพบแพทย์เพื่อปรึกษาและตรวจวินิจฉัยให้เร็วที่สุด เพื่อหาสาเหตุและรับการรักษาให้ตรงจุด

มุมมองของแพทย์แผนจีน

  แพทย์แผนจีนเชื่อว่า "ไตเปิดทวารที่หู (耳为肾之窍) " ในคัมภีร์โบราณจิ่งเยว่ฉวนซู 《景岳全书》 กล่าวไว้ว่า หากชี่ไตเต็มเปี่ยมประสาทการรับรู้รับฟังและการมองเห็นก็จะชัดเจน หากเหน็ดเหนื่อยเกินไปทำลายชี่และเลือด สารจิงไม่เพียงพอหล่อเลี้ยงไต ก็จะทำให้หูหนวกไม่ได้ยิน จึงเห็นได้ว่า เมื่อถึงวัยกลางคนเป็นต้นไปมักมีอาการมีเสียงในหู หรือการได้ยินลดลง นั่นเป็นสัญญาณของพลังไตพร่อง สารจิงและอินเริ่มถดถอย นอกจากนี้ยังมีความสัมพันธ์กับการทำงานของตับ และม้าม พลังของตับและไตมาจากแหล่งเดียวกัน เมื่อไตพร่องตับมักจะพร่องด้วย ซึ่งพบได้บ่อยในผู้สูงอายุ มักมีอาการร่วมกับปวดเมื่อยเอว เวียนศีรษะตาลาย และหากไฟตับกำเริบขึ้นด้านบน ในผู้ที่เครียดหงุดหงิดโมโหง่าย ไฟตับจะทยานรบกวนทวารส่วนบน ทำให้เกิดเสียงในหูได้เช่นกัน ส่วนอวัยวะม้ามเป็นแหล่งสร้างชี่และเลือด หากเหน็ดเหนื่อยมากเกินไป ชี่และเลือดพร่อง ไม่พอส่งขึ้นไปหล่อเลี้ยงวารส่วนบน ก็สามารถทำให้เกิดอาการเสียงในหูได้เช่นกัน และมักพบว่ายิ่งพักผ่อนไม่เพียงพออาการจะเป็นมากขึ้น นอกจากนี้ยังอาจมีปัจจัยอื่นๆ เช่น ปัจจัยจากลมภายนอก หรือมีเสมหะอุดกั้นภายในร่างกาย ซึ่งก็จะส่งผลให้ ชี่และเลือดเกิดการไหลเวียนติดขัด ไม่สามารถส่งขึ้นไปหล่อเลี้ยงทวารหูด้านบน อาจทำให้เกิดอาการหูอื้อและการได้ยินลดลงได้

การฝังเข็มสามารถช่วยอะไรได้บ้าง 

  การฝังเข็ม ในทางคลินิกแพทย์จะทำการตรวจวินิจฉัยเพื่อประเมินอาการและแยกแยะกลุ่มอาการเพื่อทำการรักษาก่อน จากนั้นแพทย์จะเลือกจุดฝังเข็มรอบหูร่วมกับจุดฝังเข็มทั่วร่างกายเพื่อการรักษาตามสภาพเฉพาะของผู้ป่วย ในบางกรณีการฝังเข็มร่วมกับกระตุ้นไฟฟ้าอาจใช้เมื่อจำเป็นขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์

โดยการกระตุ้นเส้นลมปราณและจุดฝังเข็ม สามารถช่วยได้ดังนี้:[1,2]

• เปิดทะลวงเส้นลมปราณ และส่งเสริมการไหลเวียนเลือดบริเวณหู
• ช่วยปรับสมดุลการกระตุ้นและการยับยั้งของระบบประสาทส่วนกลางที่เกี่ยวข้องกับการประมวลผลสัญญาณเสียง ช่วยลดการรับรู้และความรุนแรงของอาการเสียงในหู 
• บรรเทาการอักเสบและปรับการทำงานที่ผิดปกติในเส้นทางประสาทรับเสียง
• ผ่อนคลายกล้ามเนื้อคอและไหล่ และลดความตึงเครียดเฉพาะที่
• ปรับสมดุลการทำงานของอวัยวะ และส่งเสริมการไหลเวียนของชี่และเลือด
• ปรับปรุงคุณภาพการนอนหลับและเพิ่มคุณภาพชีวิต

นวดกดจุดดูแลตนเอง

สามารถทำการนวดบริเวณใบหูด้วยตนเองวันละ 5–10 นาที ก่อนนวดให้ถูมือให้อุ่นแล้วนวดรอบหูเบาๆ แต่ละจุดประมาณ 30–60 วินาที ไม่ควรนวดแรงเกินไป น้ำหนักนวดหู้สึกตึงๆ สบายๆ เป็นสำคัญ

• 耳门(TE21) จุดเอ่อเหมิน อยู่บริเวณ ด้านหน้าหู เหนือปุ่มกระดูกอ่อนหน้ารูหูเล็กน้อย เมื่ออ้าปากจะพบร่องบุ๋ม ช่วยบรรเทาเสียงในหูและอาการหูแน่น
• 听宫(SI19) จุดทิงกง อยู่บริเวณ ด้านหน้าหู ตรงระดับกึ่งกลางของปุ่มกระดูกอ่อนหน้ารูหู เมื่ออ้าปากจะพบร่องบุ๋ม ช่วยลดอาการปวดหู หูอื้อ และการได้ยินลดลง 
• 听会(GB2) จุดทิงหุ้ย อยู่ด้านหน้าติ่งหูค่อนลงมาด้านล่าง ช่วยกระตุ้นการไหลเวียนชี่และเลือดบริเวณหู ช่วยบรรเทาเสียงในหูและอาการหูแน่น
• 翳风 (TE17) จุดอีเฟิง อยู่ในร่องบุ๋มด้านหลังติ่งหู เป็นจุดสำคัญสำหรับอาการมีเสียงในหู หูหนวก และอาการไม่สบายหูต่างๆ 
• 完骨(GB12) จุดหวานกู่ อยู่บริเวณร่องบุ๋มด้านหลังใบหู แนวไรผม ใต้ปุ่มกระดูกนูนหลังหู(mastoid process) ช่วยคลายอาการตึงบริเวณคอ บ่า ไหล่ และช่วยกระตุ้นการไหลเวียนชี่และเลือด บรรเทาอาการเสียงในหูและเวียนศีรษะได้




  หมายเหตุ: การนวดกดจุดเป็นเพียงการดูแลสุขภาพเบื้องต้น ไม่สามารถทดแทนการรักษาได้ หากมีอาการหูอื้อรุนแรงขึ้น การได้ยินลดลงอย่างเฉียบพลัน หรือมีอาการเวียนศีรษะร่วมด้วย ควรพบแพทย์เพื่อปรึกษาและตรวจรักษา ยิ่งรักษาเร็ว ยิ่งมีโอกาสฟื้นตัวดี

  อาการหูอื้อและการได้ยินลดลงไม่ใช่เพียงแค่ภาวะเสื่อมถอยตามอายุเท่านั้น ไม่ควรปล่อยอาการไว้นาน โดยเฉพาะเมื่อเกิดขึ้นอย่างเฉียบพลัน การรักษาอย่างทันท่วงทีจะช่วยเพิ่มโอกาสในการฟื้นตัว การฝังเข็มตามศาสตร์แพทย์แผนจีนสามารถใช้เป็นส่วนหนึ่งของการรักษา โดยให้การรักษาตามสภาวะร่างกายของแต่ละบุคคล เพื่อช่วยบรรเทาอาการเสียงในหู และช่วยให้คุณกลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

เอกสารอ้างอิง
1. Dong HY, Ma L. Research Progress of Acupuncture and  

Moxibustion in the Treatment of Tinnitus. Traditional Chinese Medicine. 2025;14(1):328-333. 

https://doi.org/10.12677/tcm.2025.141052

2. Yu SC, Wu JF, Sun Yz, Lyu J. Advances in acupuncture treatment for tinnitus. American Journal of Otolaryngology. 2024;45(3):104215. https://doi.org/10.1016/j.amjoto.2024.104215.

______________________________________________

บทความโดย
แพทย์จีน หลิน ยู่ว เซิง
林育昇 中医师
TTCM. Dr. Peter Lin
เลขที่ใบประกอบโรคศิลปะ พจ.1835
แผนกฝังเข็ม
คลินิกการประกอบโรคศิลปะ สาขาการแพทย์แผนจีนหัวเฉียว สำนักงานใหญ่ กรุงเทพฯ