"ลิ้น" ดัชนีชี้วัดสุขภาพและแนวทางการบำรุงด้วยวิธีหย่างเซิง

最終更新: 22 Jul 2022  |  9621 ビューアー  | 

"ลิ้น" ดัชนีชี้วัดสุขภาพและแนวทางการบำรุงด้วยวิธีหย่างเซิง

การดูลิ้นนั้นถือเป็นการวินิจฉัยที่สำคัญของศาสตร์การแพทย์แผนจีน  เพื่อบอกถึงพยาธิสภาพในร่างกาย  การวินิจฉัยจากลิ้น ทางแพทย์จีนจะดูหลักๆได้แก่  สีของตัวลิ้น เช่น สีซีด สีชมพู สีแดงหรือสีอมม่วง,ลักษณะของลิ้น เช่น ลิ้นเล็ก ลิ้นบวมโต ผิวลิ้นหยาบหรืออ่อนนุ่ม ,ลักษณะการเคลื่อนไหว เช่น ลิ้นแข็งทื่อ ลิ้นอ่อนแรง ลิ้นสั่น, ความมีชีวิตชีวา เช่น ลิ้นมีประกาย หรือลิ้นเหี่ยวแห้ง  นอกจากนั้นยังต้องดูฝ้าที่เคลือบบนลิ้น เพื่อดูทั้งตำแหน่งของฝ้า , สีของฝ้า เช่น สีขาว สีเหลือง สีเทาดำ  และดูลักษณะฝ้า เช่น ฝ้าหนาบาง ฝ้าชุ่มชื้น-แห้ง ฝ้าเหนียว เป็นต้น

โดยวันนี้เราจะมาจำแนกวิธีการดูลิ้นที่คนทั่วไปสามารถดูได้ด้วยตนเอง รวมถึงการนวดกดจุดและโภชนบำบัดตามสีของลิ้นและฝ้า เพื่อเป็นแนวทางในการส่งเสริมสุขภาพ

สีของตัวลิ้น 
แบ่งเป็น 5 สี ได้แก่ สีแดงอมชมพู สีขาวซีด สีแดง สีแดงเข้ม และสีคล้ำอมม่วง


ตัวลิ้นสีแดงอมชมพู





ตัวลิ้นสีขาวซีด

การกดจุดบำรุงชี่และเลือด 
เหมาะสำหรับผู้ที่มีลิ้นสีขาวซีดและผู้ที่มีสีลิ้นปกติ เพื่อเป็นการบำรุงร่างกาย



จุดชี่ไห่  (气海 Qi Hai)         
气  ชี่ แปลว่า "พลังลมปราณในร่างกาย"
ไห่  แปลว่า "ทะเล" จุดนี้ถือเป็นทะเลแห่งชี่
(เป็นจุดบำรุงชี่ภายในร่างกาย ถือเป็นจุดสำคัญในการดูแลสุขภาพ)
ตำแหน่ง : อยู่บริเวณกึ่งกลางหน้าท้อง  ใต้สะดือลงมา 1.5 ชุ่น




จุดจู๋ซานหลี่ (足三里  Zu San Li)
足 แปลว่า "ขา"
三 แปลว่า "สาม"
里 แปลว่า "ใน" (แต่ในสมัยก่อน คำนี้เป็นหน่วยที่ใช้เรียกระยะทางสมัยโบราณ)

ตำแหน่ง : อยู่บริเวณหน้าแข้งด้านนอก  ใต้ใต้เข่าลงมา 3 ชุ่




จุดซานอินเจียว (三阴交 San Yin Jiao)
三 แปลว่า "สาม"
阴 แปลว่า "เส้นลมปราณอิน"
交 แปลว่า "ตัดกัน" (เป็นจุดที่เส้นลมปราณอินทั้ง3เส้นมาตัดกัน ช่วยกระตุ้นการไหลเวียนเลือดได้ดี)

ตำแหน่ง : อยู่บริเวณขาด้านใน  เหนือยอดตาตุ่มด้านในขึ้นมา 3 ชุ่น

 ตัวลิ้นสีแดง


กดจุดระบายบำรุงอิน  เหมาะสำหรับคนที่มีลิ้นสีแดง ต้องการบำรุงอิน

จุดเสิ่นซู (肾俞 Shen Shu)
肾 แปลว่า "ไต"
俞 แปลว่า "จุด"
(เป็นจุดที่ชี่ของไตไหลเวียนมาที่หลัง,ถือเป็นจุดสะท้อนของอวัยวะไต)
ตำแหน่ง  อยู่บริเวณหลัง กึ่งกลางระดับกระดูกเอวที่ 2 ออกมา 1.5 ชุ่น



จุดไท่ซี (太溪 Tai Xi)
太 แปลว่า "ยิ่งใหญ่"
溪 แปลว่า "ลำธาร"
(เป็นจุดที่ให้ในการบำรุงอิน เพิ่มสารน้ำในร่างกาย)
ตำแหน่ง  อยู่ด้านในข้อเท้า รอยบุ๋มระหว่างของหลังของตาตุ่มในกับของหน้าเอ็นร้อยหวาย



จุดหย่งเฉวียน (涌泉 Yong Quan)
涌 แปลว่า "ไหลหรือพุ่ง"
泉 แปลว่า "น้ำพุ"
ตำแหน่ง รอยบุ๋มกลางฝ่าเท้า


ตัวลิ้นสีแดงเข้ม


กดจุดระบายความร้อน  เหมาะสำหรับผู้ที่มีลิ้นสีแดงเข้มและมีภาวะร้อนใน

จุดเน่ยกวน (内关 Nei Guan)
内 แปลว่า "ด้านใน" 
关 แปลว่า "ด่าน" (เป็นจุดหรือด่านที่สำคัญของแขนด้านใน)

ตำแหน่ง อยู่บริเวณแขนด้านใน  เหนือรอยเส้นข้อมือ 2 ชุ่น
(สามนิ้วทาบดังรูป) ระหว่างเส้นเอ็น



จุดชวีฉือ (曲池 Qu Chi)
曲 แปลว่า "โค้งงอ"
池 แปลว่า "บึง" (เป็นจุดระบายความร้อน)
ตำแหน่ง เมื่องอข้อศอก จุดนี้อยู่บริเวณรอยบุ๋มข้อศอกด้านนอก



จุดสิงเจียน (行间 Xing Jian)
行 แปลว่า "เดิน"
间 แปลว่า "ช่องตรงกลาง"
ตำแหน่ง อยู่หลังเท้า ระหว่างง่ามนิ้วโป้งและนิ้วชี้ ห่างจากขอบง่ามเท้า 0.5 ชุ่น




ตัวลิ้นสีอมม่วง


กดจุดกระตุ้นการไหลเวียนเลือด เหมาะสำหรับผู้ที่มีลิ้นสีเข้มอมม่วง หรือมีจุดคล้ำที่ลิ้น

จุดเชวี่ยไห่ (血海 Xue Hai)
血 แปลว่า "เลือด"
海 แปลว่า "ทะเล"
(จุดนี้รักษาความผิดปกติของเลือด ให้การไหลเวียนเลือดดีขึ้น)
ตำแหน่ง เหนือมุมกระดูกสะบ้าเข่าด้านในเฉียง 45 องศา 2 ชุ่น


จุดเหอกู่ (合谷 He Gu)
合 แปลว่า "บรรจบ ,  รวม"
谷 แปลว่า "หุบเขา"
ตำแหน่ง อยู่หลังมือ ร่องตรงกลางระหว่างนิ้วโป้งและนิ้วชี้




จุดไท่ชง (太冲 Tai Chong)
太 แปลว่า "ยิ่งใหญ่"
冲 แปลว่า "ด่านสำคัญ" (อยู่ตรงตำแหน่งที่มีชี่ไหลเวียนมาก)
ตำแหน่ง  อยู่หลังเท้า ร่องตรงกลางระหว่างนิ้วโป้งและนิ้วชี้



สีของฝ้าลิ้น หลักๆแบ่งเป็น 3 สี  ได้แก่ สีขาว สีเหลือง สีเทาดำ ในทางคลินิกนั้นสามารถพบสีของฝ้าลิ้นแบบเดียวหรือการเปลี่ยนแปลงสีของฝ้าลิ้นและลักษณะฝ้าลิ้นร่วมกันได้โดยขึ้นของสภาพโรคและร่างกาย

ฝ้าลิ้นสีขาว



การกดจุดขับความชื้น  เหมาะสำหรับผู้ที่มีฝ้าลิ้นสีขาวหนาเหนียว
จุดเฟิงหลง (丰隆 Feng Long)
丰 แปลว่า "มากมาย อุดมสมบูรณ์"
隆 แปลว่า "เจริญ ยิ่งใหญ่"

ตำแหน่ง  อยู่หน้าแข้ง เหนือตาตุ่มด้านนอก 8 ชุ่น ห่างจากขอบกระดูกหน้าแข้ง 2 ชุ่น



จุดอินหลิงเฉวียน (阴陵泉 Yin Ling Quan)
 阴 แปลว่า "อิน ของอิน-หยาง"
陵 แปลว่า "เนินเขา"
泉 แปลว่า "น้ำพุ"
(อินในที่นี้หมายถึง ด้านใน เปรียบเสมือนน้ำพุที่อยู่ด้านในใต้เนินเขา)
ตำแหน่ง ใต้ปุ่มกระดูกของกระดูกหน้าแข้ง  แนวโค้งชิดขอบหลังกระดูกหน้าแข้งด้านใน  



จุดจงหว่าน (中脘 Zhong Wan)
中 แปลว่า "กลาง"
脘 แปลว่า "กระเพาะอาหาร" (อยู่ตรงกลางของกระเพาะอาหาร)
ตำแหน่ง อยู่กึ่งกลางหน้าท้อง เหนือสะดือ 4 ชุ่น



ฝ้าลิ้นสีเหลือง




วิธีกดจุดขับร้อนชื้น  เหมาะสำหรับผู้ที่มีฝ้าสีเหลืองหนาเหนียว

จุดชวีเจ๋อ (曲泽 Qu Ze)
曲 แปลว่า "โค้ง"
泽 แปลว่า "บึง"
ตำแหน่ง อยู่บริเวณข้อศอกด้านใน


จุดเฟิงหลง (丰隆 Feng Long)
丰 แปลว่า "มากมาย อุดมสมบูรณ์"  
隆 แปลว่า "เจริญ ยิ่งใหญ่"
ตำแหน่ง อยู่หน้าแข้ง เหนือตาตุ่มด้านนอก 8 ชุ่น ห่างจากขอบกระดูกหน้าแข้ง 2 ชุ่น



จุดไว่กวน (外关 Wai Guan)
外 แปลว่า "ด้านนอก"
关 แปลว่า "ด่าน" (เป็นจุดหรือด่านสำคัญของแขนด้านนอก)
ตำแหน่ง อยู่บริเวณตรงกลางแขนด้านนอก  เหนือรอยข้อมือ 2 ชุ่นระหว่างกระดูก



ฝ้าลิ้นสีเทาดำ


คำแนะนำ
- การดูลิ้นนั้น ควรดูหลังจากเพิ่งตื่นนอน ยังไม่ทานน้ำหรืออาหาร
- ขณะดูลิ้นควรอยู่บริเวณที่เป็นแสงจากธรรมชาติ และสว่างเพียงพอ เพื่อป้องกันการดูสีที่คลาดเคลื่อน
- เนื้อหาที่นำเสนอเป็นเพียงส่วนหนึ่งในการวินิจฉัยเบื้องต้น เพื่อส่งเสริมสุขภาพ ยังมีรายละเอียดปลีกย่อยในการดูลิ้นเพื่อประกอบการวินิจฉัยในรักษา

ภาพลิ้นจาก
Chromatic illustrated atlas of tongue diagnosis in Chinese Medicine

บทความโดย
แพทย์จีน รติกร อุดมไพบูลย์วงศ์ (เวิน เจิน ฮุ่ย)
เลขที่ใบประกอบโรคศิลปะ พจ.460
คลินิกฝังเข็ม


This website uses cookies for best user experience, to find out more you can go to our Privacy Policy  ,  Cookies Policy