นอนไม่หลับเป็นเพราะไตกับหัวใจไม่ประสาน

นอนไม่หลับ  กระสับกระส่าย อาจเพราะ “หัวใจและไตไม่ประสานกัน”

เคยไหม ? ร่างกายเหนื่อยล้าอยากนอนมาก แต่พอล้มตัวลงนอนกลับนอนไม่หลับ  หัวใจเต้นเร็ว ความคิดวิ่งวุ่น  หรือรู้สึกร้อนวูบวาบ  ปากแห้ง  นอนกระสับกระส่าย  พลิกตัวไปมาทั้งคืน  อาการเหล่านี้ไม่ใช่เพราะสมองของคุณสั่งการไม่หยุด  แต่ในทางแพทย์แผนจีนอธิบายอาการเหล่านี้เกิดจากภาวะที่เรียกว่า “ไฟในหัวใจ”กับ“น้ำในไต”ไม่ประสาน

หัวใจและไตต้องทำงานประสานกัน  หมายถึงอะไร

- หัวใจ คือธาตุไฟในหลักปัญจธาตุ - มีตำแหน่งอยู่ด้านบน มีหน้าที่ขับเคลื่อนส่งความอบอุ่นลงไปข้างล่าง  เพื่อให้อวัยวะไตหยางอบอุ่นและไตอินไม่เย็นจนเกินไป
- ไต คือธาตุน้ำในหลักปัญจธาตุ – มีตำแหน่งอยู่ด้านล่าง มีหน้าที่ส่งความชุ่มชื้นขึ้นไปหล่อเลี้ยงหัวใจด้านบน  เพื่อคอยรักษาสมดุลของไฟในหัวใจไม่ให้มีความร้อนมากเกินไป

เมื่อหัวใจและไตไม่ประสานกันอยู่ในภาวะเสียสมดุลจะเกิดอาการ

หากไฟหัวใจไม่ลงล่าง  น้ำไตไม่ขึ้นบนอินของไตไม่สามารถส่งน้ำขึ้นไปควบคุมไฟของหัวใจได้  ไฟของหัวใจจึงลอยสูงขึ้นไปรบกวนด้านบนของร่างกาย  ส่งผลให้ไฟหัวใจกำเริบจึงมีอาการนอนไม่หลับ  หลับไม่ลึก  ฝันมาก  วิตกกังวล ใจสั่น หงุดหงิดง่าย เป็นแผลร้อนใน  กระสับกระส่ายหรือเหงื่อออกตอนกลางคืนเป็นต้น

สาเหตุที่ทำให้ระบบสมดุลนี้พัง

ภาวะนี้มักเจอในคนทำงานส่วนใหญ่เนื่องจากไลฟ์สไตล์การทำงานในยุคปัจจุบันเปลี่ยนแปลงไปหัวใจและไตจึงทำงานไม่ประสานกัน โยมีสาเหตุหลัก ๆ ดังนี้

1. คิดมาก วิตกกังวลเรื้อรัง : การใช้ความคิดและอารมณ์มากเกินไปจะ“เผาผลาญเลือดและอินของหัวใจ”
2. ทำงานหนัก  โหมงานจนดึก(อดนอน) : การนอนดึกคือการดึงเอาสารจำเป็น (จิง) หรืออินของไตมาเผาใช้  ทำให้น้ำของไตลดน้อยลง
3. ความเสื่อมตามวัย : เมื่อายุมากขึ้นพลังอินของไตจะค่อยๆลดน้อยลงตามธรรมชาติ

แนวทางฟื้นฟูและการดูแลเบื้องต้น  หากมีอาการเหล่านี้

1. ปรับเวลานอน  ควรเข้านอนช้าสุดไม่เกิน 5 ทุ่ม  และควรหลับให้สนิทที่สุดในช่วงเวลา 5 ทุ่มถึงตี 1 เพื่อเป็นการฟื้นฟูร่างกายให้เต็มที่
2. ฝึกสมาธิ/หายใจลึก  การฝึกสมาธิหรือหายใจลึก  จะช่วยทำให้ปล่อยวางความคิด สงบจิตใจ  ช่วยให้ระบบประสาทผ่อนคลาย  ทำให้การนอนหลับของเราดีขึ้น

______________________________________________

บทความโดย
แพทย์จีน ธันย์ชนก เอื้อธรรมมิตร (หมอจีน หยาง กุ้ย เหรียน)
杨桂莲 中医师
TCM. Dr. Tanchanok  Euathummit (Yang  Gui  Lian)
เลขที่ใบประกอบโรคศิลปะ พจ.639
แผนกอายุรกรรมไต
คลินิกการประกอบโรคศิลปะ สาขาการแพทย์แผนจีนหัวเฉียว สำนักงานใหญ่ กรุงเทพฯ