ฝังเข็ม...อีกหนึ่งทางเลือกสำหรับนักกอล์ฟที่มีอาการปวดเอวหลังวงสวิง

กอล์ฟเป็นกีฬาที่ต้องอาศัยการทำงานประสานกันของกล้ามเนื้อหลายส่วน ตั้งแต่หัวไหล่ ลำตัว หลัง เอว สะโพก ไปจนถึงขา โดยเฉพาะในจังหวะ วงสวิง ที่มีทั้งการหมุนลำตัว การถ่ายน้ำหนัก และการออกแรงในระยะเวลาอันสั้น เมื่อมีการเคลื่อนไหวซ้ำๆ หรือร่างกายฟื้นตัวไม่เพียงพอ อาจเกิดอาการปวด ตึง หรือไม่สบายบริเวณกล้ามเนื้อและข้อต่อต่างๆ ได้ โดยหนึ่งในบริเวณที่พบอาการได้บ่อยในนักกอล์ฟคือ หลังส่วนล่างหรือเอว

งานวิจัยที่ศึกษาในนักกอล์ฟชายที่ไม่ใช่นักกอล์ฟอาชีพจำนวน 1,170 คน พบว่า นักกอล์ฟ 37.3% หรือมากกว่า 1 ใน 3 รายงานว่ามีอาการปวดหลังส่วนล่าง ส่วนบริเวณอื่นที่พบอาการทางระบบกล้ามเนื้อและกระดูกได้บ่อย ได้แก่ หัวไหล่และข้อเข่า [1]

ในศาสตร์การแพทย์แผนจีน อาการปวดเอวจัดอยู่ในกลุ่มอาการ เยาท่ง（腰痛） โดยมองว่าอาการปวดไม่ได้พิจารณาเฉพาะตำแหน่งที่ปวดเท่านั้น แต่ยังประเมินลักษณะของอาการ สาเหตุ ระยะเวลาที่เป็น รวมถึงสภาพร่างกายของผู้ป่วยแต่ละราย เพื่อวิเคราะห์รูปแบบความไม่สมดุลก่อนวางแผนการรักษา

มีหลักสำคัญที่มักใช้อธิบายอาการปวดในทางการแพทย์แผนจีนว่า  ปู้ทงเจ๋อท่ง（不通则痛） หมายถึง เมื่อการไหลเวียนติดขัด ย่อมเกิดอาการปวด สำหรับผู้ที่เล่นกีฬา การใช้กล้ามเนื้อซ้ำๆ การเคลื่อนไหวหรือบิดหมุนอย่างรวดเร็ว รวมถึงการบาดเจ็บ อาจสัมพันธ์กับภาวะ ชี่ติดขัดและเลือดคั่ง (气滞血瘀) ตามทฤษฎีการแพทย์แผนจีน ทำให้เกิดอาการปวดเฉพาะที่ ปวดตึง หรือเคลื่อนไหวแล้วปวดมากขึ้น

การวินิจฉัยแยกกลุ่มอาการ[2] 

1. การวินิจฉัยตามเส้นลมปราณ  （辨经络）

 (1) เส้นลมปราณตู（督脉证）

อาการปวดอยู่บริเวณแนวกึ่งกลางของเอวและหลัง และมีอาการกดเจ็บชัดเจน

(2) เส้นลมปราณไท่หยางเท้า（足太阳经证

อาการปวดอยู่บริเวณด้านข้างทั้งสองข้างของเอวและหลัง และมีอาการกดเจ็บชัดเจน


2. การวินิจฉัยแยกกลุ่มอาการ (辨证候)

(1) กลุ่มอาการความเย็นชื้น（寒湿腰痛）

มักมีประวัติได้รับความเย็นหรือความชื้น อาการปวดเอวมีลักษณะหนัก ตึง หรือปวดเมื่อย การก้มเงยหรือหมุนตัวทำได้ไม่สะดวก อาการอาจร้าวลงมาบริเวณสะโพก อาการมักกำเริบเมื่ออากาศเย็นหรือฝนตก ลิ้นมีฝ้าขาวเหนียว ชีพจรจมและช้า（舌苔白腻，脉沉）

(2) กลุ่มเลือดคั่ง（瘀血腰痛）

มักมีประวัติได้รับบาดเจ็บซ้ำๆ อาการปวดมีลักษณะเหมือนเข็มแทง ปวดเฉพาะจุดและตำแหน่งค่อนข้างชัดเจน อาการมักหนักขึ้นในเวลากลางคืนหรือเมื่อตื่นนอน หลังจากเคลื่อนไหวร่างกายอาจดีขึ้น หากนั่งเป็นเวลานานอาการจะกำเริบ กล้ามเนื้อบริเวณเอวทั้งสองข้างอาจมีลักษณะแข็งหรือตึงเมื่อคลำ ลิ้นมีสีคล้ำ ชีพจรฝืด（舌暗，脉细涩）

(3) กลุ่มไตพร่อง （肾虚腰痛）

อาการดำเนินมาอย่างช้าๆ เมื่อยมากกว่าปวดเรื้อรัง อาการเป็นๆ หายๆ หรือปวดเมื่อยมากขึ้นหลังใช้แรง ร่วมกับอ่อนแรง อาการมักดีขึ้นเมื่อนอนพัก ชีพจรเล็ก（脉细）

การฝังเข็มมีหลักการรักษาเพื่อ ผ่อนคลายเส้นเอ็นและกล้ามเนื้อ ส่งเสริมการไหลเวียนของชี่ในเส้นลมปราณและบรรเทาอาการปวด（舒筋活络，通经止痛）โดยเลือกใช้จุดฝังเข็มทั้งบริเวณที่มีอาการ จุดตามแนวเส้นลมปราณ และจุดเพิ่มเติมตามกลุ่มอาการของผู้ป่วยแต่ละราย

ดังนั้น แม้นักกอล์ฟจะมีอาการปวดเอวคล้ายกัน แต่สาเหตุและรูปแบบความไม่สมดุลตามศาสตร์การแพทย์แผนจีนอาจแตกต่างกัน การเลือกจุดและวิธีการรักษาจึงควรผ่านการตรวจและวินิจฉัยโดยแพทย์แผนจีนผู้ทำการรรักษาก่อน เพื่อให้เหมาะสมกับอาการของแต่ละบุคคล


เอกสารอ้างอิง

1.Cross-sectional study of characteristics and prevalence of musculoskeletal complaints in 1170 male golfers. PubMed Central (PMC10069570).

2.王华, 杜元灏. 针灸学. 新世纪第3版. 北京: 中国中医药出版社; 2012. p.232-232.

______________________________________________

บทความโดย
แพทย์จีน รติกร อุดมไพบูลย์วงศ์ (หมอจีน เวิน เจิน ฮุ่ย)
温珍慧 中医师
TCM. Dr. Ratikon Udompriboonwong (Wen Zhen Hui)
เลขที่ใบประกอบโรคศิลปะ พจ.460
แผนกฝังเข็ม
คลินิกการประกอบโรคศิลปะ สาขาการแพทย์แผนจีนหัวเฉียว สำนักงานใหญ่ กรุงเทพฯ