ทุยหนากับการรักษาโรคเส้นเอ็นข้อศอกด้านในอักเสบ

โรคเส้นเอ็นข้อศอกด้านในอักเสบ (Medial epicondylitis) หรือเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า Golfer’s elbow เป็นภาวะที่เส้นเอ็นบริเวณปุ่มกระดูกด้านในข้อศอกเกิดการอักเสบ มักพบในผู้ที่ใช้งานแขนและข้อมือซ้ำ ๆ โดยเฉพาะการกำมือ บิดข้อมือหรือออกแรงดึง เช่น การยกของ การทำงานช่างหรือการเล่นกีฬา ส่งผลให้เกิดอาการปวดบริเวณข้อศอกด้านใน และอาจมีอาการปวดร้าวลงท่อนแขนด้านใน

สาเหตุของโรค

• การใช้งานแขนและข้อมือซ้ำ ๆ เป็นระยะเวลานาน โดยเฉพาะท่ากำมือและงอข้อมือ
• การออกแรงผิดท่าหรือใช้งานเกินกำลัง
• การทำงานหรือเล่นกีฬาที่ต้องใช้แรงดึงหรืองอข้อมือ เช่น กอล์ฟ ยกของ งานบ้าน หรืองานช่าง
• กล้ามเนื้อปลายแขนด้านในตึงหรืออ่อนแรง
• ความเสื่อมของเส้นเอ็นตามอายุ

อาการของโรคเส้นเอ็นข้อศอกด้านในอักเสบ

• ปวดบริเวณข้อศอกด้านใน โดยเฉพาะท่ากำมือและงอข้อมือ
• ปวดมากขึ้นเมื่อกำมือ งอข้อมือ หรือยกของ
• อาจมีอาการปวดร้าวลงท่อนแขนด้านใน
• กดเจ็บบริเวณปุ่มกระดูกข้อศอกด้านใน
• แรงกำมือลดลง 

เส้นเอ็นข้อศอกด้านในอักเสบกับการรักษาด้วยวิธีทุยหนา

การแพทย์แผนจีนมองว่าโรคเส้นเอ็นข้อศอกด้านในอักเสบ จัดอยู่ในการกลุ่มการบาดเจ็บของเส้นเอ็น       (伤筋) เกิดจากภาวะชี่และเลือดบริเวณเส้นลมปราณที่ผ่านข้อศอกด้านในติดขัด ร่วมกับการพร่องของเลือดและเส้นเอ็น ทำให้เส้นเอ็นขาดการหล่อเลี้ยง เกิดอาการปวดตึงและเคลื่อนไหวติดขัด การรักษาสามารถรักษาได้หลายวิธีเช่น การนวดทุยหนา การฝังเข็ม การพอกสมุนไพรจีน และการรมยา เป็นต้น

การนวดทุยหนา เป็นการนวดตามศาสตร์การแพทย์แผนจีน โดยแพทย์ใช้มือในการกด บีบ คลึงหรือเคลื่อนข้อต่อ โดยมุ่งเน้นไปที่การกระตุ้นการไหลเวียนของชี่และเลือดบริเวณข้อศอก คลายกล้ามเนื้อและเส้นเอ็น ลดอาการปวด ฟื้นฟูสมดุลเพิ่มการเคลื่อนไหวของข้อศอกและข้อมือ 


หัตถการทุยหนาในการรักษาเส้นเอ็นข้อศอกด้านในอักเสบ

• การกด (按法)  ใช้นิ้วกดบริเวณกล้ามเนื้อปลายแขนด้านในและจุดกดเจ็บรอบข้อศอก เพื่อกระตุ้นการไหลเวียนของเส้นลมปราณรอบข้อศอกและระงับปวด
• การคลึง (揉法)  ใช้นิ้วคลึงบริเวณรอบๆปุ่มกระดูกข้อศอกด้านในและกล้ามเนื้อปลายแขนด้านในเพื่อคลายความตึงของกล้ามเนื้อและลดการอักเสบ
• การรีด (推法)  ใช้นิ้วหรือฝ่ามือรีดตามแนวกล้ามเนื้อปลายแขนจากบริเวณข้อศอกด้านในไปยังข้อมือ เพื่อช่วยกระจายลมปราณและเลือดที่ติดขัด
• การยืดข้อ (拔伸法)  ใช้มือแต่ละข้างจับข้อศอกและข้อมือ ยืดและเคลื่อนไหวข้อศอกอย่างช้าๆ เพื่อเพิ่มพิสัยการเคลื่อนไหวของข้อศอก

จุดบนเส้นลมปราณที่ใช้ในการรักษา

จุดบนเส้นลมปราณจะช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของชี่และเลือดบริเวณข้อศอกและกล้ามเนื้อปลายแขนด้านใน ลดอาการปวดและเร่งการฟื้นตัวของเนื้อเยื่อ โดยแพทย์จะกระตุ้นจุดลมปราณด้วยวิธีการกดจุดหรือฝังเข็ม จุดที่ใช้ในการรักษาเส้นเอ็นข้อศอกด้านในอักเสบ  เช่น จุดเทียนจิ่ง (天井, SJ10), เซ่าไห่ (少海), HT3), เสียวไห่ (小海, SI8) และจุดกดเจ็บ

• จุดเทียนจิ่ง (天井, SJ10) : สังกัดเส้นลมปราณซานเจียว
ช่วยลดการอักเสบและบรรเทาอาการปวดของข้อศอกและแขน ระบายความร้อน

ตำแหน่ง : อยู่บริเวณหลังข้อศอก เมื่องอข้อศอกจะเห็นรอยบุ๋มอยู่กึ่งกลางข้อศอก 




• จุดเซ่าไห่ (少海), HT3) : สังกัดเส้นลมปราณหัวใจ
ช่วยคลายเส้นเอ็น บรรเทาอาการปวดและตึงของข้อศอกด้านใน สงบจิตใจ

ตำแหน่ง : เมื่องอข้อศอก จุดจะอยู่บริเวณรอยพับของข้อศอกด้านใน



• จุดเสียวไห่ (小海, SI8) : สังกัดเส้นลมปราณลำไส้เล็ก
คลายเส้นเอ็นและลดอาการปวดข้อศอกด้านในและด้านหลัง ช่วยบรรเทาอาการชาที่แขนและนิ้วก้อย

ตำแหน่ง : อยู่ด้านหลังข้อศอก เมื่องอข้อศอกจะพบรอยบุ๋มระหว่างปลายกระดูกข้อศอกและปุ่มกระดูกด้านในของแขนส่วนปลาย 




ช่วงเวลาที่เหมาะสมในการใช้ทุยหนา

ไม่ควรทำทันทีหลังได้รับบาดเจ็บ (ช่วง 24–48 ชั่วโมงแรก) เพราะจะทำให้อักเสบมากขึ้น อาจใช้การฝังเข็มจุดไกลในการรักษาแทน

ความถี่ในการรักษา

ควรทำการรักษาด้วยทุยหนา 1-2 ครั้งต่อสัปดาห์ ต่อเนื่อง 3-6 สัปดาห์และปรับความถี่ตามอาการของผู้ป่วย


ข้อแนะนำ

• หลีกเลี่ยงการใช้งานแขนและข้อมือซ้ำๆ หรือออกแรงมากในช่วงที่มีอาการปวดข้อศอก
• ในช่วงแรกของการอักเสบหลีกเลี่ยงการนวดที่มีน้ำหนักแรง ให้ใช้แรงที่เบาร่วมกับการฝังเข็มเพื่อลดการอักเสบและบวม 
• ควรทำการบริหารยืดกล้ามเนื้อปลายแขนเบาๆ หลังอาการปวดลดลง
• หากมีการใช้ยาสมุนไพรจีนพอกบริเวณข้อศอก เมื่อเกิดอาการระคายเคือง ผื่นคัน ควรรีบล้างด้วยน้ำสะอาดและหยุดการใช้ยาทันที 

เอกสารอ้างอิง :

WangHeWu.   Zhongyigushangkexue.  Beijing : China Traditional Chinese Medicine Publishing House, 2007.

_______________________________________________________

บทความโดย
แพทย์จีน ฉันทัช เฉิน (หมอจีน เฉิน ไท่ เริ่น)
陈泰任  中医师
TCM. Dr. Chantouch Chen (Chen Tai Ren)