ทุยหนากับการรักษาโรคข้อมือแพลง

https://www.wristsupports.co.uk/blog/what-is-a-sprained-wrist.html

ข้อมือแพลง (Wrist sprain) เป็นภาวะที่เอ็นและเนื้อเยื่อรอบข้อข้อมือได้รับการยืดหรือฉีกขาดจากการใช้งานมากเกินไป การหกล้มใช้มือยันพื้น การเล่นกีฬา หรือการเคลื่อนไหวข้อมืออย่างรวดเร็วและรุนแรง ส่งผลให้เกิดอาการปวด บวม เคลื่อนไหวข้อมือได้ลำบาก และอาจส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน

สาเหตุของโรค
- การใช้มือยันพื้นจากการหกล้ม
- การเล่นกีฬาที่ใช้ข้อมือหนัก เช่น แบดมินตัน เทนนิสหรือยกน้ำหนัก
- การทำงานซ้ำ ๆ ที่ใช้ข้อมือเป็นระยะเวลานาน
- การบิดหรือหมุนข้อมืออย่างรวดเร็ว
- อุบัติเหตุหรือการกระแทกบริเวณข้อมือ

อาการของข้อมือแพลง
- ปวดบริเวณข้อมือ โดยเฉพาะเวลาขยับหรือจับสิ่งของ
- มีอาการบวมและกดเจ็บบริเวณข้อมือ
- ขยับข้อมือได้ลดลงหรือรู้สึกตึง
- อาจมีรอยช้ำหรือการอักเสบร่วมด้วย
- บางรายอาจมีอาการอ่อนแรงของมือหรือกำมือได้ไม่เต็มที่ 

ข้อมือแพลงกับการรักษาด้วยวิธีทุยหนา

การแพทย์แผนจีนมองว่าข้อมือแพลง จัดอยู่ในการกลุ่มการบาดเจ็บของเส้นเอ็น (伤筋) การบาดเจ็บของเส้นเอ็น กล้ามเนื้อ และการติดขัดของชี่และเลือด ส่งผลให้เกิดอาการปวด บวม และการเคลื่อนไหวติดขัด        การรักษาสามารถทำได้หลายวิธี เช่น การนวดทุยหนา การฝังเข็ม การรมยา และการใช้สมุนไพรจีนในการแช่หรือพอก เพื่อช่วยลดอาการปวด ฟื้นฟูการไหลเวียนของชี่และเลือด และเพิ่มองศาการเคลื่อนไหวของข้อมือ

การนวดทุยหนา เป็นการนวดตามศาสตร์การแพทย์แผนจีน โดยแพทย์ใช้มือในการกด คลึง รีด และขยับข้อมืออย่างเหมาะสม เพื่อช่วยคลายกล้ามเนื้อและเส้นเอ็น ลดการอักเสบ กระตุ้นการไหลเวียนของชี่และเลือด ฟื้นฟูการทำงานของข้อข้อมือ  

หัตถการทุยหนาในการรักษาข้อมือแพลง
- การกด (按法)  ใช้นิ้วกดจุดบริเวณข้อมือ ฝ่ามือและปลายแขน เพื่อลดอาการปวดและกระตุ้นการไหลเวียนของชี่และเลือด
- การคลึง (揉法)  ใช้นิ้วคลึงบริเวณรอบข้อมือและกล้ามเนื้อปลายแขน เพื่อคลายกล้ามเนื้อ ลดอาการตึงและบวม
- การรีด (推法)  ใช้นิ้วมือรีดตามเส้นเอ็นและกล้ามเนื้อบริเวณปลายแขนและข้อมือ เพื่อช่วยลดการติดขัดของชี่และเลือด
- การหมุนข้อ (摇法)  ใช้มือทั้งสองข้างจับข้อมือแล้วหมุนเบาๆ เพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นของข้อและช่วยฟื้นฟูการเคลื่อนไหวของข้อมือ
จุดบนเส้นลมปราณที่ใช้ในการรักษา

จุดบนเส้นลมปราณจะช่วยลดอาการปวด ลดการอักเสบ กระตุ้นการไหลเวียนของชี่และเลือด ช่วยฟื้นฟูการทำงานของข้อมือ โดยแพทย์จะกระตุ้นจุดลมปราณด้วยวิธีการกดจุดหรือฝังเข็ม จุดที่ใช้ในการรักษาข้อมือแพลง เช่น จุดหยางซี (阳溪, LI5), ต้าหลิง (大陵, PC7), หยางฉือ (阳池, SJ4) และเหอกู่ (合谷, LI4)

จุดหยางซี (阳溪, LI5) : สังกัดเส้นลมปราณลำไส้ใหญ่
ช่วยลดอาการปวดและบวมบริเวณข้อมือ

ตำแหน่ง : อยู่บริเวณด้านนิ้วโป้งตรงร่องเอ็นของข้อมือ 



จุดต้าหลิง (大陵, PC7) : สังกัดเส้นลมปราณเยื่อหุ้มหัวใจ
ช่วยลดอาการปวดข้อมือและผ่อนคลายเส้นเอ็น

ตำแหน่ง : อยู่บริเวณกึ่งกลางรอยพับข้อมือด้านใน



จุดหยางฉือ (阳池, SJ4) : สังกัดเส้นลมปราณซานเจียว
ช่วยลดอาการตึงและฟื้นฟูการเคลื่อนไหวของข้อมือ

ตำแหน่ง : อยู่บริเวณด้านหลังข้อมือ ตรงร่องกึ่งกลางข้อมือ 



จุดเหอกู่ (合谷, LI4) : สังกัดเส้นลมปราณลำไส้ใหญ่ 
ระงับอาการปวดและกระตุ้นการไหลเวียนของชี่และเลือด

ตำแหน่ง : อยู่บริเวณร่องกล้ามเนื้อระหว่างนิ้วโป้งและนิ้วชี้มือ 



ช่วงเวลาที่เหมาะสมในการใช้ทุยหนา
- เหมาะสำหรับผู้ที่มีอาการปวดข้อมือจากอาการแพลงหรือใช้งานมากเกินไป
- ควรทำหลังผ่านระยะอักเสบเฉียบพลันประมาณ 24-48 ชั่วโมง
- หากมีอาการบวมมาก ข้อมือผิดรูปหรือสงสัยว่ามีกระดูกหัก ควรได้รับการประเมินจากแพทย์ก่อนทำการรักษา

ความถี่ในการรักษา
ควรทำการรักษาด้วยทุยหนา 1-2 ครั้งต่อสัปดาห์ ต่อเนื่อง 3-6 สัปดาห์และปรับความถี่ตามอาการของผู้ป่วย


ข้อแนะนำ
- ในช่วง 24-48 ชั่วโมงแรก ควรพักการใช้งานข้อมือและประคบเย็นเพื่อลดอาการบวม
- หลีกเลี่ยงการยกของหนักหรือการใช้งานข้อมือซ้ำ ๆ ในช่วงที่ยังมีอาการปวด
- สามารถใช้ผ้ายืดหรืออุปกรณ์พยุงข้อมือเพื่อลดการเคลื่อนไหวของข้อมือ 
- ควรทำการบริหารข้อมือเบา ๆ หลังอาการปวดลดลงเพื่อฟื้นฟูการเคลื่อนไหวของข้อมือ
- หากมีการใช้ยาสมุนไพรจีนพอกบริเวณข้อศอก เมื่อเกิดอาการระคายเคือง ผื่นคัน ควรรีบล้างด้วยน้ำสะอาดและหยุดการใช้ยาทันที 
- หากมีอาการปวดรุนแรง ชา อ่อนแรงหรือขยับข้อมือไม่ได้ ควรรีบพบแพทย์ทันที

เอกสารอ้างอิง :

1.American Academy of Orthopaedic Surgeons. Wrist Sprains.
2.WangHeWu.   Zhongyigushangkexue.  Beijing : China Traditional Chinese Medicine Publishing House, 2007.

______________________________________________
บทความโดย
แพทย์จีน ฉันทัช เฉิน
陈泰任 中医师
TCM. Dr. Chantouch Chen (Chen Tai Ren)
เลขที่ใบประกอบโรคศิลปะ พจ.1312
แผนกทุยหนาและกระดูก
คลินิกการประกอบโรคศิลปะ สาขาการแพทย์แผนจีนหัวเฉียว สำนักงานใหญ่ กรุงเทพฯ