ผูกเงื่อนจีน ฝึกสมองป้องกันโรคอัลไซเมอร์

ผูกเงื่อนจีนฝึกสมอง ป้องกันโรคอัลไซเมอร์

โรคอัลไซเมอร์ (Alzheimer’s Disease) เป็นภาวะสมองเสื่อม (Dementia) ประเภทหนึ่ง ที่พบได้บ่อยที่สุด เป็นภาวะที่ทำให้เซลล์สมองค่อยๆถูกทำลาย จนส่งผลให้เกิดปัญหาด้านความจำ การคิดการวางแผน อารมณ์และพฤติกรรมที่เปลี่ยนแปลงไป 

แม้ว่าปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดโรคอัลไซเมอร์จะมาจาก อายุที่มากขึ้น พันธุกรรม ฮอร์โมน ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ แต่ปัจจัยเสี่ยงที่เกิดจากการขาดการกระตุ้นการทำงานของสมองอย่างสม่ำเสมอ ถือเป็นอีกปัจจัยเสี่ยงที่เราสามารถหลีกเลี่ยงและจัดการช่วยเหลือตัวเองได้

การฝึกการผูกเงื่อนเป็นวิธีหนึ่งที่ช่วยในการฝึกการทำงานสอดประสานระหว่างสายตาและมือ รวมถึงการฝึกการจดจำ ลำดับขั้นในการผูกเงื่อนต่างๆ 

การผูกเงื่อนจีนมีความแตกต่างจากเงื่อนที่ใช้งานทั่วไปคือนอกจากจะใช้ผูกยึดสิ่งของแล้วยังมีความสวยงาม สมมาตร เป็นงานฝีมือมากกว่า

อุปกรณ์ที่ใช้ คือ เชือกจีน เนื่องจากมีความเรียบ เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 2 - 5 มิลลิเมตร หรือยิ่งใหญ่ขึ้นจะยิ่งทำให้จับถนัดมือมากขึ้น

เงื่อนที่จะให้ลองทำมี 2 ประเภท เงื่อนแรกคือ เงื่อนกากบาท 十字结 ที่มีขั้นตอนไม่เยอะ และเป็นเงื่อนพื้นฐานสำหรับผูกเงื่อนจีนต่อๆไปได้  เงื่อนที่สองคือ เงื่อนจี๋เสียงเจี๋ย หรือเงื่อนมงคล 吉祥结 ที่เป็นการเพิ่มความซับซ้อนจากเงื่อนแรกเล็กน้อย

เงื่อนกากบาท (十字结)

		พับเชือกครึ่งหนึ่ง ในที่นี้จะใช้สองสีเพื่อให้สังเกตได้ง่าย
		ใช้เชือกด้านขวา(สีชมพู)สอดใต้เชือกด้านซ้าย และพับเชือกอีกทบ ไปสอดใต้เชือกด้านซ้าย (สีม่วง)
		เชือกด้านซ้าย(สีม่วง)พับลงลอดใต้ เชือกด้านขวา(สีชมพู)ทั้งหมด
		พับเชือกด้านซ้าย(สีม่วง) ข้น ไปสอดบริเวณช่องของเชือกที่พับด้านขวา(สีชมพู)
		ดึงปลายทั้ง 4 ด้าน จะทำให้เชือกเข้ามาเป็นเงื่อนรูป
		ด้านหลังจะเป็นรูปกากบาท ตามชื่อเงื่อน

ตัวอักษร "十" มีความหมายว่าเต็ม พอเพียง ครบถ้วน อย่างคำว่า "十分" (เต็มร้อย) "十足" (เต็มเปี่ยม) จึงตีความว่าเงื่อนนี้สื่อถึง "สิบเต็มสิบ สมบูรณ์แบบ" บางแห่งจึงเรียกว่า "เงื่อนแห่งความสำเร็จ" หรือ "เงื่อนมงกุฎ"

เงื่อนมงคล (吉祥结)

		แบ่งเชือกเป็นสี่ส่วนเท่ากัน
		พับเชือกส่วนบน(สีน้ำเงิน) มาทับเชือกด้านขวา(สีเนื้อ)
		พับเชือด้านขวา(สีเนื้อ) ทับเชือกด้านล่าง(สีเขียว)
		พับเชือกด้านล่าง(สีเขียว) ทับเชือกด้านซ้าย(สีน้ำตาล)
		พับเชือกด้านซ้าย(สีน้ำตาล) ทับเชื่อกด้านล่าง(สีเขียว) ที่ถูกพับขึ้นและสอดเข้าช่องเชือกสีน้ำเงิน
		ดึงปลายเชือกทั้งสีให้เท่าๆกัน
		ทำซ้ำอีกรอบหนึ่ง พับเชือกส่วนบน (สีน้ำเงิน) มาทับเชือกด้านขวา (สีเนื้อ)
		พับเชือกด้านขวา (สีเนื้อ) ทับเชือกสีน้ำเงินที่พับลงมา และ เชือกด้านล่าง (สีเขียว)
		พับเชือกด้านล่าง (สีเขียว) ทับเชือกสีเนื้อ และเชือกด้านซ้าย (สีน้ำตาล)
		พับเชือกด้านซ้าย (สีน้ำตาล) ทับเชือกด้านล่างที่ถูกพับขึ้น(สีเขียว) และสอดเข้าช่องเชือกน้ำเงิน ที่ถูกพับลงด้านล่าง
		ดึงเชือกทั้งสี่ด้านไม่ต้องตึงมาก
		ดึงเชือกตรงมุมด้านในให้ออกมาเล็กน้อย เพื่อความสวยงาม

หลังจากลองฝึกผูกเงื่อนแล้ว สามารถลองทำโดยไม่ดูแบบได้เพื่อเป็นการฝึกสมาธิ ความจำ และการทำงานประสานระหว่างมือกับตา การฝึกทำงานหัตถกรรม ช่วยกระตุ้นการทำงานของสมองได้หลายๆส่วน โดยเฉพาะส่วน executive function ที่ช่วยในการวางแผน การจัดลำดับการผูกเงื่อน รวมถึงการแก้ไขเมื่อทำผิดไป การฝึกงานฝีมือจึงสามารถช่วยกระตุ้นสมองสวนนี้ได้ด้วย

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

https://baike.baidu.com/item/%E5%8D%81%E5%AD%97%E7%BB%93/702988

https://baike.baidu.com/item/%E5%90%89%E7%A5%A5%E7%BB%93/1094018

Kobayashi-Cuya K, Ogawa S, Iizuka A, Takahashi T, Suzuki H. EFFECTS AND DIRECTIONALITY OF A HANDICRAFT INTERVENTION ON HAND FUNCTION AND HIGH-LEVEL COGNITION IN OLDER ADULTS. Innov Aging. 2024 Dec 31;8(Suppl 1):84–5. doi: 10.1093/geroni/igae098.0263. PMCID: PMC11689005.

______________________________________________

บทความโดย
แพทย์จีน ธิติ นิลรุ่งรัตนา (หมอจีนหลิน เจีย เฉิง)
林嘉诚 中医师
TCM. Dr. Thiti Nilrungratana (Lin Jia Cheng)
เลขที่ใบประกอบโรคศิลปะ พจ.1355
คลินิกฟื้นฟูอัมพฤกษ์อัมพาตและโรคทางระบบประสาท
คลินิกการประกอบโรคศิลปะ สาขาการแพทย์แผนจีนหัวเฉียว สำนักงานใหญ่ กรุงเทพฯ