สูตรอาหารป้องกันและปรับสมดุลสำหรับผู้ป่วยอัมพฤกษ์อัมพาตจากโรคหลอดเลือดสมอง (ตอนที่ 2)

Last updated: 31 ต.ค. 2566  |  1124 จำนวนผู้เข้าชม  | 

สูตรอาหารป้องกันและปรับสมดุลสำหรับผู้ป่วยอัมพฤกษ์อัมพาตจากโรคหลอดเลือดสมอง (ตอนที่ 2)

1. ซุปข้าวโอ๊ตใส่เก๋ากี้ 枸杞麦片粥

สรรพคุณ

  • บำรุงอิน เพิ่มความชุ่มชื้น ลดแห้ง
  • ลดไขมันในหลอดเลือด

เหมาะสำหรับ
ใช้เป็นอาหารมื้อเช้าสำหรับผู้ป่วยอัมพฤกษ์ อัมพาตจากโรคหลอดเลือดสมอง ผู้มีความดันโลหิตสูง ผู้มีไขมันในเลือดสูง ผู้มีภาวะอ้วน

ส่วนประกอบ

  • ข้าวโอ๊ต 250 กรัม
  • นมพร่องมันเนย 250 กรัม
  • ไข่ไก่ 1 ฟอง
  • เก๋ากี้ 15-20 เม็ด

วิธีทำ

  • นำข้าวโอ๊ตมาใส่หม้อต้ม เติมน้ำพอประมาณคนให้หนืดเข้ากัน
  • จากนั้นเทนมพร่องมันเนยลงไป คนผสมให้เข้ากัน
  • นำไปต้มจนเดือด เมื่อเดือดแล้วปรับไฟลง ต้มต่อไปด้วยไฟอ่อน ราว 10 นาที
  • นำไข่ไก่ที่ตีจนเข้ากันดีแล้วเติมลงไป คนผสมกันให้หนืดพอประมาณตามชอบ

วิธีรับประทาน
ใช้รับประทานเป็นอาหารมื้อเช้า วันละ 1-2 ชาม

ข้าวโอ๊ต 燕麦片

รส หวาน
ฤทธิ์ อุ่น
เข้าเส้นลมปราณ ตับ ม้าม กระเพาะอาหาร

สรรพคุณ

  • บำรุงร่างกาย
  • บำรุงตับ ปรับสมดุลกระเพาะอาหาร
  • บำรุงผิวพรรณ ทำให้ใบหน้าผ่องใส
  • สมานแผล ห้ามเลือด
  • ทำให้เปี่ยว (ภูมิคุ้มบริเวณผิวหนังส่วนนอก การเปิดปิดรูขุมขน) แข็งแรง ระงับเหงื่อ
  • ใช้รักษาอาการเลือดออก อาเจียนเป็นเลือด ประเดือนมามากเกิน ระดูขาวมากเกิน ถ่ายเป็นเลือด เหงื่อออกมากผิดปกติ เหงื่อออกเวล
  • นอนหลับ เพิ่มภูมิต้านทาน
  • งานวิจัยพบว่า สามารถลดน้ำตาลในเลือด ช่วยลดน้ำหนัก ช่วยให้ขับถ่ายคล่อง ป้องกันโลหิตจาง ทำให้ผิวพรรณชุ่มชื้น

กลุ่มคนที่ไม่หมาะกับการรับประทานข้าวโอ๊ต
ไม่มี

กลุ่มคนที่เหมาะกับการรับประทานข้าวโอ๊ต

  • คนปกติทั่วไป
  • สตรีมีครรภ์
  • เด็กเล็ก
  • ผู้สูงวัย
  • พนักงานบนเครื่องบิน ลูกเรือเดินสมุทร
  • ผู้ป่วยโรคเรื้อรัง
  • ผู้มีไขมันเกาะตับ
  • ผู้ป่วยเบาหวาน
  • ผู้มีความดันโลหิตสูง
  • ผู้มีไขมันในเลือดสูง
  • ผู้มีภาวะหลอดเลือดแข็งตัว (Arteriosclerosis)
  • ผู้มีภาวะบวมน้ำ
  • ผู้มีอาการท้องผูกเรื้อรัง
  • ผู้มีเหงื่อออกมากผิดปกติ เหงื่อออกง่าย เหงื่อออกเวลาหลับ

นมสด 牛奶

รส หวาน
ฤทธิ์ กลาง เย็นเล็กน้อย
เข้าเส้นลมปราณ หัวใจ ปอด กระเพาะอาหาร

สรรพคุณ

  • ทำให้ผ่อนคลาย สงบจิตใจ
  • บำรุงร่างกาย
  • บำรุงผิวพรรณทำให้ผิวหน้าผิวกายผุดผ่อง

กลุ่มคนที่ห้ามรับประทานนมสด

  • ผู้ที่มีน้ำย่อยน้ำตาลแลคโตสไม่เพียงพอ และผู้ที่มีปัญหาเกี่ยวกับระบบทางเดินอาหาร ไม่ควรดื่มนมขณะท้องว่าง เนื่องจากในคนเอเชียวัยผู้ใหญ่ส่วนใหญ่เมื่อพ้นวัยเด็ก น้ำย่อยชื่อ “แลคเตส” ที่ใช้ในการย่อยน้ำตาลแลคโตสในนมจะลดน้อยลงหรือหมดไป ทำให้เมื่อดื่มนมเข้าไปขณะท้องว่าง น้ำตาลแลคโตสที่ไม่ถูกย่อยจะผ่านไปถึงลำไส้ใหญ่และถูกหมักโดยจุลินทรีย์ในลำไส้ใหญ่ เกิดเป็นกรดและแก๊ส มีการดึงน้ำเข้ามาในลำไส้ใหญ่มากขึ้น ทำให้เกิดอาการแน่นท้อง ท้องอืด ท้องเสียได้ในคนที่มีอาการรุนแรง ผู้ที่มีปัญหาดังกล่าวจึงควรดื่มนมหลังมื้ออาหาร หรือ หาอะไรกินขณะดื่มนม ดื่มนมโดยเริ่มจากปริมาณทีละน้อย เพื่อลดความรุนแรงของอาหาร เพิ่มความสามารถในการย่อยน้ำตาลแลคโตสได้มากขึ้น
  • ผู้ที่แพ้น้ำตาลแลกโตส

กลุ่มคนที่เหมาะกับการรับประทานนมสด
คนปกติทั่วไป

เก๋ากี้ 枸杞子

รส หวาน
ฤทธิ์ กลาง ไม่ร้อนไม่เย็น
เข้าเส้นลมปราณ ตับ ไต ปอด

สรรพคุณ

  • บำรุงตับและไต
  • บำรุงสายตา ทำให้ตาสว่าง มองเห็นชัดเจน
  • ให้ความชุ่มชื้นกับปอด
  • ใช้รักษาอาการวิงเวียน ตามัว น้ำกามเคลื่อน เบาหวาน อาการไอเรื้อรังจากอินพร่อง อาการไอจากวัณโรค

กลุ่มคนที่ห้ามรับประทานเก๋ากี้

  • ผู้ที่เป็นไข้ตัวร้อนแบบร้อนแกร่ง (ไข้จากหวัด ไข้จากการติดเชื้อ) ห้ามรับประทาน
  • ผู้มีกลุ่มอาการม้ามพร่องทำให้มีความชื้นจากภายในห้ามรับประทาน
  • ผู้มีกลุ่มอาการท้องเสียถ่ายท้องห้ามรับประทาน

2. ชาเมล็ดลูกพีชเจวี๋ยหมิงจื่อใส่น้ำผึ้ง 桃仁决明蜜茶

สรรพคุณ

  • เพิ่มการไหลเวียนโลหิต
  • ดับไฟร้อนที่ตับ
  • บำรุงไต
  • ลดความดันโลหิต

เหมาะสำหรับ
ผู้ป่วยอัมพฤกษ์อัมพาตจากสมองเลือด ผู้มีความดันโลหิตสูง ผู้มีไขมันในเลือดสูง ร่วมกับมีกลุ่มอาการร้อน ได้แก่ หน้าแดง ปากแห้ง คอแห้ง มีรสขมในปาก มีกลิ่นปาก ท้องผูก ฯลฯ

ส่วนประกอบ

  • เมล็ดลูกพีช 桃仁 (ทุบละเอียด) 10 กรัม
  • เจวี๋ยหมิงจื่อ决明子 12 กรัม
  • น้ำบริสุทธิ์ 2 ถ้วย (400 ml)
  • น้ำผึ้งปริมาณพอเหมาะ

วิธีทำ

  • นำเมล็ดลูกพีช และเจวี๋ยหมิงจื่อ แช่ลงในน้ำบริสุทธิ์ปริมาณ 2 ถ้วย แช่ทิ้งไว้นาน 30 นาที
  • นำไปต้มจนเหลือน้ำ 1 ถ้วย
  • เติมน้ำผึ้งในปริมาณเหมาะสมตามชอบ

วิธีรับประทาน
แบ่งชงดื่ม 2 ครั้ง เช้า-เย็น

เมล็ดลูกพีช 桃仁

รส ขม หวาน
ฤทธิ์ กลาง ไม่ร้อนไม่เย็น
เข้าเส้นลมปราณ ปอด ตับ ลำไส้ใหญ่

สรรพคุณ

  • เพิ่มการไหลเวียนโลหิต ขจัดเลือดคั่ง
  • เพิ่มความชุ่มชื้นในลำไส้ ทำให้ถ่ายคล่อง
  • ใช้รักษาอาการประจำเดือนไม่มา ปวดประจำเดือน เนื้องอก บาดเจ็บพกช้ำ ท้องผูกจากลำไส้แห้งขาดความชุ่มชื้น

กลุ่มคนที่ห้ามรับประทานเมล็ดลูกพีช
สตรีมีครรภ์ ควรรับประทานอย่างระมัดระวัง

กลุ่มคนที่เหมาะกับการรับประทานเมล็ดลูกพีช

  • ผู้มีกลุ่มอาการ ไตพร่อง ปอดพร่อง เลือดและพลังลมปราณ (ชี่) พร่อง
  • ผู้มีอาการประสาทอ่อนเปลี้ย
  • ผู้ป่วยโรคมะเร็ง
  • เหมาะสำหรับผู้ทำงานที่ต้องใช้สมองและความคิดมาก
  • เหมาะกับคนวัยหนุ่มสาว

เจวี๋ยหมิงจื่อ 决明子

รส ขม หวาน เค็ม
ฤทธิ์ กลาง ไม่ร้อนไม่เย็น
เข้าเส้นลมปราณ ลำไส้ใหญ่ ตับ ไต

สรรพคุณ

  • ดับไฟร้อนที่ตับ
  • ทำให้ตามองเห็นชัด
  • เพิ่มความชุ่มชื้นในลำไส้ ทำให้ถ่ายคล่อง
  • ลดความดันโลหิต
  • ลดไขมัน
  • ใช้รักษาอาการตาแดง แห้งแสบ ตาแฉะ ขี้ตาเยอะ ปวดศีรษะ วิงเวียน ตามัวมองไม่ชัด ท้องผูกจากลำไส้แห้งขาดความชุ่มชื้น เจ็บคอ คอบวมแดงมีแผล ใช้ลดความอ้วน

กลุ่มคนที่ห้ามรับประทานเจวี๋ยหมิงจื่อ
กลุ่มอาการม้ามพร่องถ่ายเหลว ควรรับประทานอย่างระมัดระวัง

น้ำผึ้ง 蜂蜜

รส หวาน
ฤทธิ์ กลาง ไม่ร้อนไม่เย็น
เข้าเส้นลมปราณ ปอด ม้าม ลำไส้ใหญ่

สรรพคุณ

  • บำรุงม้ามกระเพาะอาหาร
  • เพิ่มความชุ่มชื้น ขจัดความแห้ง
  • ระงับปวด
  • แก้พิษร้อน
  • หล่อลื่นลำไส้ ทำให้ขับถ่ายคล่อง
  • เพิ่มความชุ่มชื้นปอด ระงับไอ

กลุ่มคนที่ห้ามรับประทานน้ำผึ้ง

  • ผู้ที่มักถ่ายอุจจาระเป็นเส้นบาง ถ่ายเหลวห้ามรับประทาน
  • ผู้ป่วยกลุ่มอาการมีเสมหะความชื้นสะสมภายใน มีอาการท้องอืดแน่นห้ามรับประทาน
  • ผู้ป่วยโรคเบาหวานห้ามรับประทาน
  • ผู้มีอาการคลื่นไส้อาเจียนห้ามรับประทาน
  • ผู้มีผื่นแพ้ผิวหนังอักเสบชนิดเรื้อรังห้ามรับประทาน

3. ชาซานจาใบบัว 山楂荷叶茶

สรรพคุณ

  • ลดไขมัน
  • ลดความดัน
  • บำรุงม้าม
  • ดับไฟร้อนในหัวใจ

เหมาะสำหรับ

  • ผู้ป่วยอัมพฤกษ์ อัมพาตจากโรคหลอดเลือดสมอง
  • ผู้ที่มีความเสี่ยงป่วยเป็นอัมพฤกษ์ อัมพาตจากโรคหลอดเลือดสมอง
  • ป้องกันภาวะอ้วน ความดันโลหิตสูง ภาวะหลอดเลือดแข็ง (Atherosclerosis) ฯลฯ

ส่วนประกอบ

  • ซานจา山楂 20 กรัม
  • ใบบัว荷叶 10 กรัม

**ข้อควรระวัง** ซานจา หากรับประทานมากไปจะทำให้เกิดการระคายเคืองกระเพาะอาหารและลำไส้ ควรเติมพุทราจีน 大枣 5 ลูก ลงไปด้วยเพื่อปรับสมดุล ทั้งยังทำให้รสชาติดีขึ้นอีกด้วย

วิธีทำ

  • นำซานจากับใบบัวที่ล้างทำความสะอาดดีแล้ว มาใส่หม้อต้ม
  • เติมน้ำสะอาด 2 ถ้วย ต้มจนเหลือน้ำ 1 ถ้วย
  • ยกลง กรองกากออก เหลือแต่น้ำ ใช้ดื่ม

วิธีรับประทาน
รับประทานวันละ 1 ถ้วย (1ตำรับ) ต่อเนื่องกัน 5-7 วัน ถือเป็น 1 คอร์สการรักษา

ซานจา 山楂

รส เปรี้ยว หวาน
ฤทธิ์ ค่อนข้างอุ่น
เข้าเส้นลมปราณ ม้าม กระเพาะอาหาร ตับ

สรรพคุณ

  • ช่วยย่อย เพิ่มการทำงานกระเพาะอาหาร
  • เพิ่มการไหลเวียนขจัดเลือดคั่ง
  • ใช้เป็นยาช่วยย่อยรักษาอาหารท้องอืดแน่นเฟ้อจากอาหารประเภทเนื้อสัตว์
  • รักษาอาการท้องเสีย ปวดท้อง
  • รักษาอาการมีเลือดคั่งค้างหลังคลอดบุตร
  • รักษาอาการปวดจากไส้เลื่อน
  • รักษาภาวะไขมันในเลือดสูง

กลุ่มคนที่ไม่เหมาะกับการรับประทานซานจา

  1. ผู้ป่วยกลุ่มอาการกระเพาะอาหารอ่อนแอควรรับประทานแต่น้อย หรือรับประทานอย่างระมัดระวัง
  2. สตรีมีครรภ์ควรรับประทานแต่น้อย หรือรับประทานอย่างระมัดระวัง
  3. ไม่ควรรับประทานร่วมกับ อาหารทะเล โสม นม มะนาว
ใบบัว 荷叶

รส ขม
ฤทธิ์ ปานกลาง ไม่ร้อนไม่เย็น
เข้าเส้นลมปราณ ตับ ม้าม กระเพาะอาหาร

สรรพคุณ

  • ดับร้อน แก้พิษร้อนจากความร้อนอบอ้าว
  • ทำให้หยางบริสุทธิ์ไหลขึ้นสูงเบื้องบน
  • ห้ามเลือด ลดความร้อนในเลือด
  •  ดับกระหายจากพิษร้อนอบอ้าว
  • รักษาอาการท้องเสียจากพิษร้อนอบอ้าว ชื้น ม้ามอ่อนแอ
  • รักษาอาการเลือดออกที่เกิดจากมีความร้อนในเลือด เช่น อาเจียนเป็นเลือด ถ่ายเป็นเลือด ประจำเดือนมากผิดปกติ

กลุ่มคนที่ไม่เหมาะกับการรับประทานใบบัว
ผู้มีร่างกายผอม ผู้ที่เลือดและชี่ (พลัง) พร่องอ่อนแอควรรับประทานแต่น้อย หรือรับประทานอย่างระมัดระวัง

------------------------

บทความโดย
แพทย์จีน ปณิตา กาสมสัน (หมอจีน หลู เหมียว ซิน)
卢苗心 中医师
TCM. Dr. Panita Kasomson (Lu Miao Xin)
คลินิกฟื้นฟูอัมพฤกษ์อัมพาตและโรคทางระบบประสาท

อ้างอิง

  1. 黄燕 陈达灿 杨志敏 等. 中风中西医结合慢性病防治指导与自我管理丛书[M]北京:人民卫生出版社 2013.11
  2. 孟诜 张鼎. 中华养生经典.食疗本草[M]:中华书局2011.11.1
  3. 食材大全. 苹果绿养生网https://www.pingguolv.com/

เว็บไซต์นี้มีการใช้งานคุกกี้ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ของท่าน ท่านสามารถอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว  และ  นโยบายคุกกี้