การรักษาโรคแพนิคด้วยศาสตร์การแพทย์แผนจีน

อาการแพนิคมีอาการแสดงออกได้หลากหลาย โดยปกติมักถูกกระตุ้นได้ด้วยปัจจัยทางอารมณ์ต่างๆเช่น ความเครียด มักมีอาการต่างๆเช่น ใจสั่นแน่นหน้าอก เหงื่อออก ตัวสั่น หายใจถี่ๆ สั้นๆ รู้สึกเหมือนขาดใจ ผู้ป่วยมักไม่สามารถควบคุมตัวเองได้ โดยปกติจะมีอาการอยู่ประมาณ 5-20 นาที หรือจนกว่าจะพ้นจากปัจจัยเร้าจากภายนอก

ในการแพทย์แผนจีน อาการแพนิคจะสามารถ สามารถเข้าได้กับกลุ่มโรค ใจสั่น ตกใจ กลัว (“惊”“恐”“惊悸”“怔”) เป็นต้น โดยมักสัมพันธ์กับอวัยวะต่างๆ เช่น ตับ ถุงน้ำดี หัวใจ ม้าม ไต โดยหากอวัยวะต่างๆทำงานเสียสมดุล จะทำให้การไหลเวียนของ "ชี่" ที่ติดขัดหรือไหลย้อนกลับ โดยอาการของความผิดปกติของแต่ละอวัยวะที่พบบ่อยเช่น

หัวใจและถุงน้ำดีพร่อง (心虚胆怯) มักมีอาการตกใจง่าย ขวัญอ่อน ผวาเมื่อมีเสียงดัง นอนสะดุ้ง

เสมหะและความร้อนรบกวน (胆郁痰扰) มีอาการมีรสขมในปาก เวียนศีรษะ ใจสั่น นอนไม่หลับ มีเสมหะเหนียว

ไตพร่อง (肾虚致惊恐) มีอาการหวาดกลัว โดยไม่มีสาเหตุ ปวดเมื่อยเอว หูอื้อ เหงื่อออกกลางคืน


แนวทางการรักษาด้วยการแพทย์แผนจีน
สามารถใช้ยาสมุนไพรจีนควบคู่กับการฝังเข็มเพื่อบรรเทาความหนักของอาการ หรือ ทำให้สามารถควบคุมอาการได้ดีขึ้น 

โดยตำรับยาต่างๆจะเน้นไปที่การปรับสมดุลของอวัยวะต่างๆ ควบคู่กับการฝังเข็ม

จุดฝังเข็มที่ใช้บ่อยเช่น

- ไป่ฮุ่ยหุ้ย (Baìhuì - GV20) และ เสินถิง (Shéntíng - GV24): เพื่อปรับสมดุลจิตใจและกล่อมประสาท
- น่ยกวน (Nèiguān - PC6) และ เสินเหมิน (Shénmén - HT7): ช่วยบำรุงหัวใจและลดอาการใจสั่น
- ไท่ชง (Tàichōng - LR3): ระบายความเครียดและลดการติดขัดของพลังตับ

เคสตัวอย่าง

ผู้ป่วย เพศชาย อายุ 36 ปี

BP:120/80mmHg HR:85/min RR:16/min T:36.5°C

อาการหลัก: รู้สึกหัวใจเต้นเร็ว เป็นๆ หายๆ มา 5 ปี

ประวัติ: ผู้ป่วยทำงานหนัก มีความเครียด เมื่อนอนไม่พอหรือเหนื่อยล้ามีความเครียด จะมีอาการ หัวใจเต้นเร็ว และ มีอาการชาที่ปลายนิ้วมือเท้า หากเป็นมากอาการชาจะลามไปถึงใบหน้า อาการกำเริบ 2-3 ครั้งต่อสัปดาห์ ระหว่างมีอาการ ผู้ป่วยมีสติปกติ อาจมีความหวาดกลัวในบางครั้ง ได้รับการวินิจฉัยจากจิตแพทย์ว่าเป็นโรคแพนิค และได้รับยาแผนปัจจุบันในการรักษา แต่ยังคงมีอาการอยู่จึงขอรับการรักษาด้วยการแพทย์แผนจีน

อาการปัจจุบัน: เบื่ออาหาร นอนไม่หลับ ตื่นกลางดึก

ตรวจร่างกาย: ลิ้นแดง ฝ้าขาว มีรอยฟัน ชีพจรตึงเล็ก

การวินิจฉัยทางการแพทย์แผนปัจจุบัน: โรคแพนิค

การวินิจฉัยทางการแพทย์แผนจีน: ใจสั่น (ตับติดขับม้ามพร่อง)

หลักการรักษา: ระบายตับ บำรุงม้าม

รักษาด้วยตำรับยา 逍遥丸 และ การฝังเข็ม

คำแนะนำ: ทำจิตใจให้ผ่อนคลาย ร่วมกับการฝึกหายใจ หายใจเข้าจนสุด กลั้นหายใจต่อจนกลั้นไม่ได้ หายใจออกจนสุด

ฝึกวันละ 3 ครั้ง ครั้งละ 30 นาที และ แนะนำให้ผู้ป่วยทำเมื่อมีอาการ

ครั้งที่ 2: หลังการฝังเข็มอาการกำเริบลดลงเหลือสัปดาห์ละ 1 ครั้ง

ครั้งที่ 3: อาการไม่ได้กำเริบอีก หลับง่าย อารมณ์ผ่อนคลาย

จาการติดตามผลการรักษา 1 เดือนหลังจากการรักษาไม่มีอาการกำเริบอีก

______________________________________________

บทความโดย
ดร.พจ. พีระพงศ์  เลิศนิมิตพันธ์ (หมอจีน เฉิน เจียง เฉิง)  
陈江成   资深中医师
TCM. Dr. Peeraphong Lertnimitphun (Chen Jiang Cheng)
เลขที่ใบประกอบโรคศิลปะ พจ. 724
คลินิกฟื้นฟูอัมพฤกษ์ อัมพาต และโรคทางระบบประสาท
คลินิกการประกอบโรคศิลปะ สาขาการแพทย์แผนจีนหัวเฉียว สำนักงานใหญ่ กรุงเทพฯ