เต๋าอิ่นเพื่อการฟื้นฟูพาร์กินสัน

Last updated: 7 ธ.ค. 2566  |  1782 จำนวนผู้เข้าชม  | 

เต๋าอิ่นเพื่อการฟื้นฟูพาร์กินสัน

โรคพาร์กินสัน (Parkinson’s disease : 帕金森病) คือ โรคที่เกิดจากความเสื่อมของเซลล์ประสาทบริเวณก้านสมอง ส่งผลให้การผลิตสารบางอย่างหรือ โดพามีน (dopamine : 多巴胺) ลดลง ทำให้เกิดความผิดปกติ เช่น เคลื่อนไหวช้า อาการสั่นแข็งเกร็ง และปัญหาการทรงตัว ซึ่งเป็นอาการหลักสำคัญของโรคพาร์กินสัน เนื่องด้วยปัจจุบันจำนวนผู้ป่วยโรคพาร์กินสันทั่วโลกเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยพบมากในกลุ่มผู้สูงอายุมากกว่า 50 ปี มีอัตราการเกิดโรคถึง 1.7%  

สาเหตุที่ทำให้การผลิตสารโดพามีนลดลงนั้น ยังไม่ทราบเหตุผลที่แน่ชัด ซึ่งที่พบบ่อยเป็นกลุ่มผู้สูงอายุ นั่นคือจากการรับประทานยาบางชนิดเป็นระยะเวลานาน เช่น ยาแก้เวียนศีรษะ ยารักษาความผิดปกติทางจิตบางชนิด เป็นต้น หรือที่พบบ่อยมาก ๆ คือ เกิดความผิดปกติของสมองอื่น ๆ เช่น อัมพฤกษ์อัมพาตจากหลอดเลือดสมองอุดตัน หลอดเลือดสมองแตก สมองอักเสบ โพรงน้ำในสมองขยายตัว เคยได้รับอุบัติเหตุที่ศีรษะ เป็นต้น หรือประวัติคนในครอบครัวซึ่งสามารถพบได้จากการถ่ายทอดพันธุกรรมร้อยละ 10-15

อาการที่เกี่ยวข้องกับการเคลื่อนไหว มี 4 อาการหลัก ๆ คือ

  1. เคลื่อนไหวช้า ทำอะไรช้าลง
  2. อาการสั่น ทำอะไรไม่คล่องเหมือนเก่า เช่น เขียนหนังสือ เปิดฝาขวดน้ำ หรืออาจมือสั่นขณะอยู่นิ่ง เมื่อเคลื่อนไหวอาการสั่นหายไป
  3. อาการแข็งเกร็ง แขนขาเกร็งแข็ง บางครั้งอาจปวดหรือเกิดตะคริว ใบหน้าแสดงออกได้น้อย เป็นต้น
  4. ปัญหาการทรงตัว การเดินผิดปกติ เดินลำบาก ก้าวขาไม่ออก ก้าวเท้าสั้น ๆ ซอยเท้าถี่ หมุนลำตัวลำบาก

แพทย์แผนจีน เรียกว่า ช่านปิ้ง (颤病) จวีปิ้ง (拘病) ช่านจวีปิ้ง (颤拘病)

ในอาการเคลื่อนไหวช้าแข็งเกร็งเป็นหลัก แพทย์แผนจีนถือว่า เลือดไม่หล่อเลี้ยงเส้นเอ็น ทำให้เส้นเอ็นแข็งหดเกร็ง

อาการสั่นเป็นหลัก แพทย์แผนจีนถือว่า อินพร่องเกิดลมเคลื่อนไหวภายใน สามารถแบ่งตามกลุ่มอาการได้ดังนี้

  1. กลุ่มอาการอินและเลือดพร่อง เส้นเอ็นขาดการบำรุงเลี้ยง
    อาการ : กล้ามเนื้อแขนขายึดเกร็งเป็นหลัก เคลื่อนไหวช้าบางครั้งเคลื่อนไหวไม่สัมพันธ์กัน เดินลากขา สีหน้าพูดจาไร้อารมณ์ ปวดเมื่อยเอว ท้องผูก ลิ้นค่อนข้างอ่อนนุ่มฝ้าลิ้นน้อย (舌嫩苔薄白 : เสอเนิ้นไทป๋อไป๋) ชีพจรตึงหรือตึงเล็ก (脉弦或弦细 : เสียนม่ายหรือเสี่ยนสี้)
    วิธีการรักษา : บำรุงตับไต ให้ความชุ่มชื้นกับเส้นเอ็น
  2. กลุ่มอาการอินและเลือดพร่อง ลมตับเคลื่อนไหวภายใน
    อาการ : มีอาการสั่นเป็นหลัก กล้ามเนื้อแขนขายึดเกร็ง เคลื่อนไหวช้า แขนเคลื่อนไหวไม่สัมพันธ์กัน เดินลากขา สีหน้าพูดจาไร้อารมณ์ ปวดเมื่อยเอว ท้องผูก ลิ้นค่อนข้างอ่อนนุ่มฝ้าลิ้นน้อย (舌嫩少苔 : เสอเนิ้นส่าวไท) ชีพจรตึงเล็กหรือตึง (脉弦细或弦 : เสี่ยนสี้หรือเสียน)
    วิธีการรักษา : บำรุงตับไต ระงับลมหยุดสั่น
  3. กลุ่มอาการชี่และเลือดพร่อง ลมตับเคลื่อนไหวภายใน
    อาการ : แขนขาศีรษะสั่นเป็นหลัก สีหน้าไม่แสดงอารมณ์ การทรงตัวไม่ดี คอแข็งหลังแข็ง แขนขายึดเกร็ง อ่อนเพลียไม่มีแรง ปวดเมื่อยเอวและขา ลิ้นสีแดงอ่อนหรือซีดคล้ำฝ้าบางขาว (舌淡红或淡暗苔薄白 : เสอตั้นหงหรือตั้นอั้นไทป๋อไป๋) ชีพจรเล็กบาง (脉细 : สี้)
    วิธีการรักษา : บำรุงชี่และเลือด
  4. กลุ่มอาการอินพร่องกระทบหยาง อินหยางพร่องทั้งคู่
    อาการ : เดินเคลื่อนไหวลำบากคอแข็งหลังแข็งเป็นหลัก แขนขาศีรษะสั่นป็นเวลานาน สีหน้าไม่แสดงอารมณ์ อ่อนเพลียไม่มีแรง มือเท้าเย็น ปวดเมื่อยเอวและขา บางครั้งมีวินเวียนศีรษะ ลิ้นสีแดงอ่อนหรือซีดคล้ำ ฝ้าลิ้นบางขาว (舌淡红或淡暗苔薄白 : เสอตั้นหงหรือตั้นอั้นไทป๋อไป๋) ชีพจรลึกจมเล็ก (脉沉细 : เฉินสี้)
    วิธีการรักษา : บำรุงอินประคับประคองหยาง ระงับลมหยุดสั่น  

กลุ่มอาการที่ไม่เกี่ยวข้องกับการเคลื่อนไหวที่อาจพบได้ เช่น อาการทางจิตประสาทซึมเศร้า ท้องผูก เบื่ออาหาร ขาบวมน้ำ เหงื่อออกมาก เป็นต้น

โรคพาร์กินสันในทางแพทย์แผนจีนสามารถรักษาด้วยการฝังเข็มหรือการใช้ยาสมุนไพรจีนร่วมกัน ยาสามารถช่วยบำรุงอวัยวะภายใน กระตุ้นการไหลเวียนของเลือด ปรับสมดุลร้อนเย็นภายในร่างกายแบบองค์รวม อีกทั้งยังช่วยชะลอควบคุมการพัฒนาของโรคได้ค่อนข้างดีและยังมี

การเต๋าอิ่น เป็นวิธีการเคลื่อนไหวเพื่อการฟื้นฟูร่างกายร่วมกับฝึกลมหายใจแบบแพทย์แผนจีน โดยจะช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของเลือด ทำให้กล้ามเนื้อเส้นเอ็นอ่อนนุ่ม การเคลื่อนไหวของข้อต่อคล่องตัวมากขึ้น ส่งผลให้การเคลื่อนไหว การเดิน และการทรงตัวประสานสัมพันธ์ดีขึ้น ทำให้คุณภาพชีวิตเรียบง่ายขึ้นและสามารถใช้ชีวิตประจำวันได้ใกล้เคียงปกติมากที่สุด ครั้งนี้หมอมีเคล็ดลับดี ๆ เกี่ยวกับการเต๋าอิ่นง่าย ๆ ด้วยตนเอง เพื่อฟื้นฟูการเดินของโรคพาร์กินสันในส่วนของการเดินกันครับ (步行及抬腿导引法)


 

 

  

 
 

 
 

 

ประเทศจีนได้มีผลการวิจัยที่กล่าวถึงการรักษาด้วยการฝังเข็ม การใช้ยาสมุนไพรจีน และเสริมกับการเคลื่อนไหวร่างกายที่สามารถควบคุมและชะลอการพัฒนาของโรคพาร์กินสันได้ค่อนข้างดีอีกด้วย ซึ่งเป้าหมายการรักษาฟื้นฟูโรคพาร์กินสัน คือ  

  • ช่วยควบคุมอาการของโรคได้
  • ชะลอการพัฒนาของโรค
  • ยืดเวลาการออกฤทธิ์ของยาแผนปัจจุบันให้ยาวนานขึ้น
  • ป้องกันและฟื้นฟูอาการข้างเคียงที่เกิดจากการใช้ยาแผนปัจจุบัน

หากมีการรักษาฟื้นฟูอย่างต่อเนื่อง มีส่วนช่วยลดปริมาณและผลข้างเคียงการใช้ยาแผนปัจจุบัน อีกทั้งยังช่วยประคับประคองอาการของโรคให้คงที่ได้

ปรึกษาสุขภาพเพิ่มเติมได้ที่ ทีมแพทย์จีน คลินิกฟื้นฟูอัมพฤกษ์อัมพาตและโรคทางระบบประสาท ชั้น 8 คลินิกการแพทย์แผนจีนหัวเฉียว สำนักงานใหญ่ กรุงเทพฯ

------------------------

บทความโดย
แพทย์จีน พัลลภ อ่อนแก้ว (จาง เหวิน จิ้ง)
张文静 中医师
TCM. Dr. Phanlob Onkaew
คลินิกฟื้นฟูอัมพฤกษ์อัมพาตและโรคทางระบบประสาท

อ้างอิง

  1. https://www.siphhospital.com/th/news/article/share/parkinsons-disease
    สืบค้นเมื่อ 13 เมษายน 2566
  2. https://www.huachiewtcm.com/cn/content
    สืบค้นเมื่อ 13 เมษายน 2566
  3. ศาตราจารย์ นายแพทย์ รุ่งโรจน์ พิทยศิริ : คู่มือออกกำลังกายเพื่อบำบัดโรคพาร์กินสัน ใน 20 นาที x4 : คลินิกเวชกรรมเฉพาะทางโรคสมองและโรคพาร์กินสัน, 2559
  4. 导引康复法帕金森病 : 主编 严蔚冰,李殿友

เว็บไซต์นี้มีการใช้งานคุกกี้ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ของท่าน ท่านสามารถอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว  และ  นโยบายคุกกี้